Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Lever

ALAT en alcohol: wat het leverenzym over de lever laat zien

ALAT (alanine-aminotransferase) is een enzym in de levercellen: volgens de NVKC een eiwit dat cellen helpt om de ene stof in een andere om te zetten. De lever breekt volgens Thuisarts stoffen uit het bloed af, waaronder bepaalde medicijnen, afvalstoffen, alcohol en drugs.

Bij schade aan levercellen lekt ALAT volgens de NVKC uit de lever in het bloed; alcohol is volgens Thuisarts een van de mogelijke oorzaken van afwijkende levertesten. Alleen met een bloedtest is te zien of ALAT verhoogd is.

Unilabs geeft vanaf 19 jaar voor mannen 0 tot 45 U/l en voor vrouwen 0 tot 34 U/l als referentiewaarden voor ALAT.

Beoordeling door arts inbegrepen

ALAT is een enzym, een eiwit dat cellen helpt een stof om te zetten in een andere stof; het zit vooral in de lever en komt in het bloed als levercellen beschadigd raken. De vier laboratoria hanteren voor volwassenen een bovengrens van 45 U/l voor mannen en 34 U/l voor vrouwen.

  • Volgens de NVKC krijgt een licht verhoogde ALAT zonder klachten niet direct een betekenis; pas boven twee keer de bovengrens is verder onderzoek naar de oorzaak gewenst.
  • Een normale of licht verhoogde ALAT sluit een ernstige leverziekte zoals levercirrose niet uit; daarom wordt ALAT vaak gecombineerd met andere levertesten.
  • Volgens Thuisarts kan de huisarts bij een licht te hoge ALAT een paar weken afwachten en het bloed daarna opnieuw onderzoeken, als er geen duidelijke oorzaak is en de persoon niet echt ziek is.

Referentiewaarden

Bekijk de waarde die voor jou geldt:

Kies man of vrouw — dit bereik verschilt per geslacht.

Vul je leeftijd in — dit bereik verandert met de leeftijd.

Dit bereik hangt ook af van bijvoorbeeld cyclusfase of afnamemateriaal; de gemarkeerde rijen gelden voor jouw groep.

Jouw referentiewaarde
u/l
9 71 u/l
Referentiewaarden per groep, in u/l
Man · 1–5 jaar 9–35 u/l
9 35
Man · 6–12 jaar 10–35 u/l
10 35
Man · 13–18 jaar 9–42 u/l
9 42
Man · 19–50 jaar 13–71 u/l
13 71
Man · 51–65 jaar 13–64 u/l
13 64
Man · 66–80 jaar 11–54 u/l
11 54
Man · 81 jaar en ouder 9–42 u/l
9 42
9 71 u/l

Bron: NVKC Referentiepopulatie: Nederlandse huisartsenpopulatie (NUMBER, n=7.574.327)

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Check je eigen waarde

ALAT (Alanine-aminotransferase): wat Nederlandse laboratoria hanteren

Referentiewaarden per groep, in u/l
Star-shl · Man 0–45 U/l
0 45
Unilabs · Man · 19 jaar en ouder 0–45 U/l
0 45
Certe · Man · 18 jaar en ouder · een grens, geen bereik < 45 U/L
45
Diagnostiek voor U · Man · een grens, geen bereik < 45 U/L
45
0 49,5 u/l

Bron: Star-shl

Bron: Unilabs

Bron: Certe

Bron: Diagnostiek voor U

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

ALAT (Alanine-aminotransferase): wat deze test meet

In het bloed meet de ALAT-test de enzymactiviteit van ALAT in U/l, en volgens de NVKC wordt de uitslag onder meer met gamma-GT vergeleken. Gamma-GT is volgens de BSG het vaakst verhoogd door obesitas (ernstig overgewicht) of overmatig alcoholgebruik, of mogelijk door medicijnen.

ALAT (Alanine-aminotransferase): waarom deze waarde ertoe doet

Een ALAT die maar licht of matig verhoogd is, past volgens de BSG ook bij de meest voorkomende oorzaken van afwijkende levertests die tot een chronische leverziekte leiden, waaronder leverziekte door alcohol.

ALAT (Alanine-aminotransferase): zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
In welke test
Metabole Gezondheid Check · €129,- · Volledig Metabool Onderzoek · €149,- · Mannen 40+ Panel · €279,- · Compleet Mannelijk Gezondheidspanel · €289,-
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

ALAT (Alanine-aminotransferase): zo bereid je je voor

  1. Liever geen zware training vooraf

    Aanbevolen

    Zware inspanning in de 48 uur ervoor kan deze waarde tijdelijk verhogen. Plan de afname liefst op een rustdag.

  • Water drinken mag altijd. Drink vooraf gewoon, dat maakt het prikken makkelijker.
  • Neem je medicijnen gewoon in, tenzij je eigen arts iets anders heeft gezegd.

ALAT (Alanine-aminotransferase): wanneer is meten zinvol?

Bij mensen die te veel alcohol drinken, vraagt een arts volgens de NVKC onder meer een ALAT-test aan.

ALAT (Alanine-aminotransferase): klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een lage ALAT kan bij langdurig zwaar drinken samenhangen met een tekort aan vitamine B6: volgens Malakouti en collega's hebben de meeste chronische alcoholisten zo'n tekort, en dat remt de aanmaak van ALAT meer dan die van ASAT.

Hoge waarden

Alcohol drinken kan volgens Thuisarts de levertesten, waaronder ALAT, laten afwijken. Een vetlever, die volgens Thuisarts onder meer door veel alcohol drinken kan ontstaan, staat bij Thuisarts ook tussen de mogelijke oorzaken van afwijkende levertesten. Een ASAT:ALAT-verhouding van 2:1 of meer moet een arts volgens Malakouti en collega's sterk doen denken aan leverschade door alcohol.

ALAT (Alanine-aminotransferase): oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Weinig spiermassa

    In onderzoek bij de algemene bevolking gaat een lage ALAT samen met verlies van spiermassa.

  • Tekort aan vitamine B6

    Vitamine B6 is nodig om ALAT te maken; een tekort, dat bij langdurig zwaar drinken veel voorkomt, verlaagt de aanmaak van ALAT.

Wat de waarde verhoogt

  • Vetlever

    Een vetlever, te veel vet in de lever, kan ALAT en de andere levertesten in het bloed verhogen.

  • Alcohol

    Alcohol drinken is een van de oorzaken van een te hoge ALAT en andere te hoge levertesten.

  • Medicijnen en drugs

    Medicijnen die de lever kunnen beschadigen, ook zelf gekochte, en drugs zoals cocaïne of xtc kunnen ALAT en de andere levertesten verhogen.

  • Acute leverontsteking door een virus

    Een ALAT van meer dan 15 keer de bovengrens komt bijna altijd door een acute leverontsteking, en die wordt meestal door een virus veroorzaakt.

  • Zware krachttraining

    In een onderzoek bleef ALAT na een uur zware krachttraining minstens 7 dagen verhoogd bij gezonde mannen die niet aan krachttraining gewend waren.

ALAT (Alanine-aminotransferase): leefstijl en deze waarde

Bij een verhoogde ALAT en alcoholgebruik adviseert Thuisarts om een tijd te stoppen met alcohol, waarna de huisarts na een paar weken kan controleren of de levertesten beter zijn.

ALAT (Alanine-aminotransferase): veelgestelde vragen

Hoe lang duurt het voor ALAT na een acute hepatitis weer normaal is?

Na een acute leverontsteking blijft ALAT volgens de NVKC 1 tot 2 maanden sterk verhoogd, en pas na 3 tot 6 maanden is de uitslag weer normaal.

Zegt een hogere ALAT dat de lever er slechter aan toe is?

Niet per se: dat de hoogte van een afwijkende levertest zoals ALAT samenhangt met hoe het afloopt, wordt volgens de BSG niet door de literatuur ondersteund. Volgens de BSG bepalen de diagnose en de reden van de test het verloop duidelijker.

ALAT (Alanine-aminotransferase): bronnen

  1. den Elzen WPJ, Brouwer N, Thelen MH, Le Cessie S, Haagen I-A, Cobbaert CM. NUMBER: standardized reference intervals in the Netherlands using a 'big data' approach. Clin Chem Lab Med 2018;57(1):42-56. (opgehaald 2026) doi.org
  2. Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
  3. Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
  4. Certe, Bepalingenwijzer (referentiewaarden per bepaling), bepalingenwijzer.certe.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenwijzer.certe.nl
  5. Diagnostiek voor U, eLabgids (Referentiewaarden DvU), diagnostiek.getincontrol.eu, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) diagnostiek.getincontrol.eu
  6. Laufer M, et al. Low Alanine Aminotransferase, as a Marker of Sarcopenia and Frailty, Is Associated with Shorter Survival Among Prostate Cancer Patients and Survivors. Eur Urol Open Sci 2023. (opgehaald 2026) pmc.ncbi.nlm.nih.gov
  7. Malakouti M, et al. Elevated Liver Enzymes in Asymptomatic Patients - What Should I Do? J Clin Transl Hepatol 2017;5(4):394-403. (opgehaald 2026) pmc.ncbi.nlm.nih.gov
  8. NHG, Thuisarts.nl: De levertesten van mijn bloed zijn niet goed, geraadpleegd 2026-10-06 (opgehaald 2026) thuisarts.nl
  9. NVKC, Alles over testen: ALAT, allesovertesten.nl, geraadpleegd 2026-10-06 (opgehaald 2026) allesovertesten.nl
  10. Pettersson J, et al. Muscular exercise can cause highly pathological liver function tests in healthy men. Br J Clin Pharmacol 2008;65(2):253-259. (opgehaald 2026) pmc.ncbi.nlm.nih.gov

Testproducten

Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.

Hart en vaten

Volledig Metabool Onderzoek

Uitgebreid metabool panel: elektrolyten, nieren, lever, glucose, HbA1c en eiwit.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) ALAT (Alanine-aminotransferase) Calcium Alkalische Fosfatase ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Bilirubine Totaal Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Glucose (Nuchter) Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Direct Bilirubine (indirect)
€149,-
Prostaat

Mannen 40+ Panel

Leeftijdsgerichte screening inclusief testosteron en PSA.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) PSA (Prostaatspecifiek Antigeen) ALAT (Alanine-aminotransferase) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Triglyceriden Kreatinine Vrij T4 (Thyroxine) LDL Cholesterol SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Cholesterol Totaal Vitamine D (25-OH) Vrij Testosteron Testosteron Totaal hsCRP (Hoog Sensitief CRP) HDL Cholesterol eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€279,-
Testosteron

Compleet Mannelijk Gezondheidspanel

Een breed mannelijk gezondheidspanel: hormonen, hart, metabole en orgaanfunctie in één bloedafname.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) ALAT (Alanine-aminotransferase) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Triglyceriden Kreatinine Glucose (Nuchter) Vrij T4 (Thyroxine) LDL Cholesterol SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Cholesterol Totaal Vitamine D (25-OH) Vrij Testosteron Testosteron Totaal Ferritine hsCRP (Hoog Sensitief CRP) HDL Cholesterol eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€289,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad

ALAT (Alanine-aminotransferase)

€8,-