PSA test kopen en je prostaatwaarde laten meten

PSA (prostaatspecifiek antigeen) is een eiwit dat door prostaatweefsel wordt aangemaakt. De hoeveelheid in je bloed kan iets zeggen over wat er in je prostaat gebeurt, al is een verhoogde PSA-waarde nooit op zichzelf een diagnose.

Een PSA test geeft je een momentopname van deze marker. Sommige mannen kiezen ervoor hun PSA-waarde te laten meten om een uitgangswaarde vast te leggen waarmee ze latere metingen kunnen vergelijken. Omdat testosteron en prostaatweefsel met elkaar samenhangen, meten we in dit panel ook je totaal testosteron mee voor wat extra hormonale context.

Deze prostaat test kan passen bij mannen die:

• hun PSA-waarde willen laten meten en vastleggen
• prostaataandoeningen in de familie hebben en een uitgangswaarde willen
• PSA-screening met hun arts hebben besproken en het makkelijk willen regelen
• hun PSA-waarde in de loop van de tijd willen volgen naast hun testosteron

Je regelt dit als bloedtest zonder verwijzing, dus je hoeft er niet eerst voor langs de huisarts.

Deze test meet twee biomarkers in je bloed:

• PSA (prostaatspecifiek antigeen): een eiwit dat door prostaatcellen wordt aangemaakt. De bloedspiegel kan worden beïnvloed door je leeftijd, de grootte van je prostaat, recente fysieke activiteit en andere factoren.
• Totaal testosteron: de totale hoeveelheid testosteron in je bloed, meegenomen voor hormonale context naast je PSA. Meer over dit hormoon lees je op de pagina over totaal testosteron.

Je PSA-waarde op zichzelf is niet diagnostisch; het is één stukje informatie in een groter geheel. Een verhoogde PSA-waarde kan samenhangen met een goedaardige prostaatvergroting, een ontsteking, recente fysieke activiteit of andere oorzaken, en past dus niet automatisch bij één aandoening.

Door je PSA-waarde in de tijd te volgen, kan een verandering soms meer zeggen dan een enkele meting. Je totaal testosteron voegt hormonale context toe. Een arts kan je uitslag samen met je klachten en voorgeschiedenis het beste duiden.

Voor deze test wordt bloed afgenomen bij een gecertificeerd afnamepunt. In Nederland zijn er 700+ locaties, die je na je bestelling zelf kiest.

Je kiest zelf een locatie en een moment dat jou uitkomt; dit is bloedonderzoek zonder huisarts, dus een verwijzing is niet nodig. De afname gebeurt door getraind personeel en duurt meestal maar een paar minuten. Daarna gaat je bloed naar het lab.

Een PSA test kan nuttig zijn als je een PSA-waarde wilt vastleggen als uitgangspunt, of als je een eerdere waarde in de tijd wilt vergelijken. Sommige mannen laten hun PSA-waarde meten omdat het thema in hun omgeving of familie speelt.

Wil je je hormonen breder in kaart brengen, kijk dan ook naar het testosteron panel. Omdat een aantal alledaagse dingen je PSA tijdelijk kan verhogen, is het handig om rond de afname rekening te houden met je voorbereiding.

Je resultaat toont je PSA-waarde met een referentiewaarde die vaak op je leeftijd is afgestemd, plus je totaal testosteron. Een waarde binnen het verwachte bereik wordt over het algemeen als gebruikelijk gezien, maar de interpretatie van PSA is genuanceerd.

Een verhoogde PSA-waarde kan meerdere oorzaken hebben en betekent op zichzelf niet dat er iets mis is. Een verandering ten opzichte van een eerdere meting kan soms informatiever zijn dan een enkel getal. Alleen een arts kan je uitslag goed in context plaatsen.

Voor een zo representatief mogelijke PSA-meting houden veel mensen rekening met het volgende in de 48 uur voor de afname:

• geen zaadlozing
• geen intensief fietsen
• geen stevige druk op of manipulatie van de prostaat

Deze dingen kunnen je PSA-waarde tijdelijk verhogen. Gebruik je medicijnen, overleg dan met je arts of die je uitslag kunnen beïnvloeden.

Je uitslag staat binnen enkele werkdagen online. Je logt in op je account en bekijkt je PSA-waarde en je totaal testosteron met de bijbehorende referentiewaarden en een begrijpelijke toelichting, wanneer het jou uitkomt.

Elk bloedtestresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts.