ASAT waarde en de ASAT/ALAT-ratio bij krachttraining

De bepaling geeft de hoeveelheid aspartaat-aminotransferase in uw bloed, in u/l. Op oudere formulieren en veel buitenlandse uitslagen staat SGOT. Het gaat om dezelfde bepaling onder een oudere naam.

Wat u eigenlijk meet is celverlies. Het enzym ASAT hoort binnen de cel te blijven. Het verschijnt pas in het bloed als de celwand het begeeft. In een lichaam met veel spiermassa is de grootste voorraad niet de lever, maar het spierweefsel. ASAT komt daarnaast uit hartspier, nier en rode bloedcellen.

Dat maakt één getal onbruikbaar en twee getallen bruikbaar. ALAT zit veel geconcentreerder in levercellen. De verhouding ASAT gedeeld door ALAT scheidt de bronnen op een manier die geen van beide waarden alleen kan.

Een derde getal beslecht de discussie: creatinekinase, kortweg CK. Dit enzym komt vrijwel uitsluitend uit spierweefsel. Staat CK duidelijk hoog terwijl gamma-GT normaal blijft? Dan komt uw verhoogde ASAT waarde uit uw training en niet uit uw lever.

Gamma-GT is daarbij het bewijs uit het ongerijmde. Het reageert op galafvoer en op overmatig alcoholgebruik, maar niet op spierschade. Alkalische fosfatase hoort in datzelfde cholestatische groepje.

Vraag CK dus mee aan als u serieus traint. Zonder CK blijft een verhoogde ASAT waarde een discussie in plaats van een conclusie.

De De Ritis-ratio is ASAT gedeeld door ALAT. Voor een lifter draagt dat getal de meeste informatie.

Ratio onder 1. ALAT ligt hoger dan ASAT. Dit is het patroon van de meeste aandoeningen van de lever zoals hepatitis en beginnende leververvetting.

Ratio boven 1, met een hoge CK. Spier. Een zware squat- of deadliftsessie tilt ASAT harder op dan ALAT, omdat spierweefsel relatief meer ASAT bevat. Gamma-GT blijft daarbij normaal. Dit is de meest voorkomende reden dat een gezonde lifter van zijn uitslag schrikt.

Ratio boven 2, met verhoogd gamma-GT en ASAT onder ongeveer 300 u/l. Dit is het klassieke patroon bij overmatig alcoholgebruik. De achtergrond is chemisch. Alcohol put pyridoxaal-5-fosfaat uit, een vorm van vitamine B6. ALAT heeft die stof harder nodig dan ASAT. ALAT blijft daardoor achter en de ratio loopt op.

Let op de valkuil. Zuivere spierschade geeft óók een ratio boven 1, soms boven 2. Zonder gamma-GT en CK ernaast is de ratio dus niet te interpreteren.

De hoogte sorteert de rest. Een licht verhoogde waarde past bij training of alcohol. Een sterk verhoogde waarde, meer dan tien keer de bovengrens, wijst bijna altijd op een acute virale hepatitis. Sommige medicijnen tillen de uitslag meteen op, en bepaalde medicijnen pas na weken.

Er liggen dus verschillende oorzaken achter een verhoogde ASAT waarde. De vraag is niet alleen hoeveel ASAT er in uw bloed zit, maar ook hoe die waarde zich verhoudt tot de rest. Zodra levercellen beschadigd raken, lekt het enzym daar net zo goed uit als uit spier. Is uw uitslag hoger dan ALAT en blijft gamma-GT normaal, dan wijst dat richting spier. Een uitslag binnen de normale waarde sluit niet alles uit; het verloop over de jaren zegt meer dan één meting. Vraag daarom ook wanneer ASAT opnieuw bepaald moet worden.

Anabolen, zonder omhaal. Orale 17-alfa-gealkyleerde verbindingen belasten de lever echt. Dat is geen internetmythe. Het typische beeld is echter een galstuwingspatroon. Bilirubine en de galafvoerwaarden vallen dan het meest op, terwijl de transaminasen bescheiden meestijgen. Een fors verhoogde ASAT waarde bij een lifter komt daarom vaker van de training zelf. Dat maakt gebruik niet ongevaarlijk; het betekent dat u de juiste waarden moet bekijken. Bespreek dit eerlijk met een arts, anders wordt uw uitslag verkeerd gelezen.

Deze pagina stelt geen diagnose en beoordeelt geen kuur. Ze legt uit welke getallen bij elkaar horen.

Voor een lifter draait bruikbaar bloedonderzoek om één keuze: wanneer u prikt.

Niet binnen 48 tot 72 uur na een zware sessie. Na een zware beendag, een nieuwe oefening of een maxpoging is die termijn een ondergrens. Na een echt zware eerste blootstelling kan de waarde een week verhoogd blijven; in onderzoek bij ongetrainde mannen was dat na zeven dagen nog het geval.

Prik in een deloadweek. Dat is uw schoonste meetmoment en het enige waarop een verhoogde ASAT waarde iets over uw lever zegt in plaats van over uw programma.

Vraag altijd ALAT, gamma-GT en CK mee aan. Een losse ASAT-bepaling levert u een getal waarmee u niets kunt. Met die vier samen leest u de ratio, ziet u of gamma-GT rustig blijft en weet u of CK de stijging verklaart.

Meet in een reeks. Eén meting tegen een populatiereferentie zegt bij een gespierd lichaam minder dan uw eigen verloop over de kwartalen. Kies per blok steeds hetzelfde meetmoment.

Blijft de ratio verhoogd terwijl u rust heeft genomen en CK normaal is, dan is dat een uitslag om aan uw huisarts voor te leggen in plaats van zelf verder te interpreteren.