Hoe hoog mag de LDH waarde zijn?

Het laboratorium meet de totale hoeveelheid LDH in uw bloedmonster. Het enzym bestaat in vijf varianten, de iso-enzymen LDH-1 tot en met LDH-5. LDH-4 en LDH-5 zitten vooral in skeletspier, LDH-1 vooral in rode bloedcellen.

In de cel stuurt het enzym de omzetting van lactaat naar pyruvaat aan. Wordt LDH gemeten, dan worden alle varianten samen geteld. U krijgt daardoor één getal zonder herkomst.

Dat maakt de absolute hoogte belangrijker dan bij de meeste andere waarden. Bij LDH in het bloed is niet alleen de vraag of het verhoogd is, maar hoeveel.

De bovengrens zelf verschilt per laboratorium, en niet zomaar een beetje. De activiteit van dit enzym wordt gemeten in een reactie die twee kanten op kan lopen. Bovendien meet niet elk lab bij dezelfde temperatuur. Elke methode levert daardoor een eigen bereik op. Een uitslag van 260 is bij het ene lab licht verhoogd en bij het andere volstrekt normaal.

Reken daarom niet met absolute getallen maar met verhoudingen. Deel uw uitslag door de bovengrens op uw eigen labformulier. Die verhouding is wel vergelijkbaar tussen laboratoria, en zij bepaalt in welke band u zit.

Neem een gangbare bovengrens van ongeveer 250. Een waarde rond 500 ligt dan op twee keer de grens. Dat valt in de onderste rij en verdient altijd een verklaring.

Voor wie zwaar traint zijn er twee verklaringen die samen de meeste verhoogde waarden dekken. Ze lijken op elkaar in het getal en verschillen volledig in betekenis.

De eerste is spierarbeid. Zwaar werk met veel excentrische belasting beschadigt spiervezels, en die laten LDH los. Squats, deadlifts, negatieven en een eerste sessie na een pauze doen dat het sterkst. De waarde stijgt dan mee met ASAT. Dat kan een leverpanel verontrustend laten lijken terwijl uw lever niets mankeert. ALAT en gamma-GT blijven bij zuivere spierschade meestal netjes normaal.

De tweede is hemolyse in het buisje. Dan gaan rode bloedcellen kapot na de afname, buiten uw lichaam. Wanneer rode bloedcellen zo stukgaan, meet het laboratorium LDH dat nooit door uw weefsel is afgegeven.

Deze twee zijn te onderscheiden zonder nieuwe prik. Bij spierschade zijn ook uw spierwaarden verhoogd en heeft u spierpijn gehad. Bij hemolyse is haptoglobine laag en is er vaak een opmerking van het lab. Bij echte bloedafbraak in het lichaam daalt bovendien uw hemoglobine, wat bij een buisjeprobleem niet gebeurt.

De hoogte helpt bij die keuze. Verhogingen tot ongeveer anderhalf keer de bovengrens passen goed bij een zware week. Waarden boven twee keer de grens passen daar zelden nog bij. Ook niet na een uitzonderlijk zware sessie.

Er is nog een leesregel die bij lifters vaak helpt. Vergelijk uw ASAT met uw ALAT. Bij spierschade stijgt ASAT sterker dan ALAT, omdat spierweefsel veel meer ASAT bevat. Bij leverschade door alcohol ziet u een vergelijkbaar patroon, maar dan is gamma-GT meestal ook verhoogd.

Blijft gamma-GT netjes normaal terwijl ASAT en LDH stijgen? Dan wijst dat sterk richting spier en niet richting lever.

Eén beeld verdient aparte aandacht. Een zeer hoog LDH met een extreem hoog CK vraagt directe aandacht. Na een uitputtende sessie hoort dat dezelfde dag beoordeeld te worden. Zeker met donkere urine erbij. Wacht daar niet mee tot een volgende afspraak.

Over kanker kort en duidelijk: LDH is geen screeningstest. De waarde spoort kanker niet op en sluit die niet uit, hoe hoog of laag zij ook is.

Vraag LDH aan als onderdeel van een panel, niet als los getal. In een leverpanel of bloedbeeld krijgt de waarde context, en zonder context is zij nauwelijks te lezen.

Wilt u weten of een eerdere verhoging aan uw training lag? Prik dan opnieuw na een week zonder zware belasting. Blijft de waarde dan verhoogd, dan is training niet de verklaring en verdient de uitslag verder onderzoek.

Gebruik bij een herhaling hetzelfde laboratorium. Omdat elk lab een eigen methode en bovengrens heeft, is een vergelijking tussen twee labs niet betrouwbaar. Bij hetzelfde lab zegt het verschil tussen twee metingen wel iets.

Vraag bij een verhoogde uitslag meteen de juiste partners mee. ASAT en ALAT scheiden spier van lever. Haptoglobine en hemoglobine scheiden een buisjeprobleem van echte bloedafbraak.

Meld bij de afname wanneer u voor het laatst zwaar getraind heeft. Zonder die informatie kan een normale trainingsreactie eruitzien als een afwijking.