Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Lever

Hoe hoog mag de LDH waarde zijn?

Skeletspieren, de lever, het hart en de rode bloedcellen bevatten allemaal lactaatdehydrogenase, kortweg LDH: een enzym, een eiwit dat de omzetting van lactaat versnelt en grotendeels in de cellen blijft. Normaal zit er daardoor maar weinig van in het bloed.

Na een zware krachtsessie kan beschadigd spierweefsel LDH aan het bloed afgeven, en schade aan een ander weefsel of kapotte rode bloedcellen doen hetzelfde. Alleen een bloedtest toont of het LDH gestegen is.

Bij Star-SHL schuift de normaalwaarde voor mannen met de leeftijd op, te beginnen bij 118 tot 251 U/l (units per liter) van 19 tot en met 50 jaar. Van 51 tot en met 65 jaar is dat 128 tot 274 U/l, en van 66 tot en met 80 jaar 130 tot 282 U/l. Of een verhoogd LDH kort na krachttraining uit de spieren komt, laat het getal zelf niet zien.

Beoordeling door arts inbegrepen

LDH is een enzym dat in het bloed komt als cellen kapotgaan. Voor volwassenen tot 50 jaar ligt de bovengrens bij de vier laboratoria tussen 247 en 251 U/l.

  • Een verhoogde waarde wijst op weefselschade, maar zegt niet welk weefsel; andere tests geven die informatie sneller.
  • Bloed dat in de buis is beschadigd geeft een vals verhoogde uitslag.
  • Bij oudere volwassenen ligt de grens hoger: Star-SHL hanteert 301 U/l vanaf 81 jaar.

Referentiewaarden

Bekijk de waarde die voor jou geldt:

Kies man of vrouw — dit bereik verschilt per geslacht.

Vul je leeftijd in — dit bereik verandert met de leeftijd.

Dit bereik hangt ook af van bijvoorbeeld cyclusfase of afnamemateriaal; de gemarkeerde rijen gelden voor jouw groep.

Jouw referentiewaarde
u/l
118 329 u/l
Referentiewaarden per groep, in u/l
Man · 1–5 jaar 197–329 u/l
197 329
Man · 6–12 jaar 168–307 u/l
168 307
Man · 13–18 jaar 127–273 u/l
127 273
Iedereen · 19–50 jaar 118–251 u/l
118 251
Iedereen · 51–65 jaar 128–274 u/l
128 274
Iedereen · 66–80 jaar 130–282 u/l
130 282
Iedereen · 81 jaar en ouder 136–301 u/l
136 301
118 329 u/l

Bron: NVKC Referentiepopulatie: Nederlandse huisartsenpopulatie (NUMBER, n=7.574.327)

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Check je eigen waarde

LD (Lactaatdehydrogenase): wat Nederlandse laboratoria hanteren

Referentiewaarden per groep, in u/l
Star-shl · Man · 19–50 jaar 118–251 U/l
118 251
Star-shl · Man · 51–65 jaar 128–274 U/l
128 274
Star-shl · Man · 66–80 jaar 130–282 U/l
130 282
Star-shl · Man · 81–120 jaar 130–301 U/l
130 301
Unilabs · Iedereen · 19–50 jaar · een grens, geen bereik < 251 U/l
251
Unilabs · Iedereen · 51–65 jaar · een grens, geen bereik < 274 U/l
274
Unilabs · Iedereen · 66–80 jaar · een grens, geen bereik < 282 U/l
282
Unilabs · Iedereen · 81 jaar en ouder · een grens, geen bereik < 301 U/l
301
Certe · Man · 18 jaar en ouder · een grens, geen bereik < 248 U/L
248
Diagnostiek voor U · Man · 13 jaar en ouder · een grens, geen bereik < 248 U/L
248
0 331,1 u/l

Bron: Star-shl

Bron: Unilabs

Bron: Certe

Bron: Diagnostiek voor U

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

LD (Lactaatdehydrogenase): wat deze test meet

Een LDH-uitslag geeft de activiteit van lactaatdehydrogenase in units per liter (U/l); Star-SHL noemt de bepaling LD(H).

LD4 en LD5, twee van de vijf vormen van LDH, komen volgens de NVKC vooral voor in dwarsgestreept spierweefsel, zoals skeletspieren, en in levercellen. De standaardtest meet alle vormen samen, zodat het aandeel uit de spieren niet apart in de uitslag staat.

LD (Lactaatdehydrogenase): waarom deze waarde ertoe doet

Beschadigde skeletspieren, de spieren aan het skelet, zijn een mogelijke bron van een verhoogd LDH. Ook een beschadigd hart, afbrekende rode bloedcellen of letsel aan een ander weefsel kan dezelfde stijging geven.

Rode bloedcellen die in de buis knappen, geven volgens Star-SHL een vals verhoogd LDH. Ook afbraak van rode bloedcellen in het lichaam verhoogt het LDH, en dan is haptoglobine, een eiwit dat vrijgekomen hemoglobine bindt, volgens Phillips en Henderson (2018) juist verlaagd.

LD (Lactaatdehydrogenase): zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

LD (Lactaatdehydrogenase): zo bereid je je voor

  1. Geen zware training vooraf

    Nodig

    Doe in de 48 uur vóór de afname geen zware training, lange duurinspanning of iets waarvan je buiten adem raakt. Gewoon wandelen mag.

  • Water drinken mag altijd. Drink vooraf gewoon, dat maakt het prikken makkelijker.
  • Neem je medicijnen gewoon in, tenzij je eigen arts iets anders heeft gezegd.

LD (Lactaatdehydrogenase): wanneer is meten zinvol?

Een LDH-meting kort na een zware training kan hoger uitvallen, en hoe lang dat effect duurde, hing in het onderzoek van Callegari en collega's (2017) af van het soort sessie. Na de krachtsessies liep het LDH binnen een etmaal al terug vanaf de waarde direct na afloop. Na duurwerk op 80 procent van het maximale zuurstofverbruik (VO2max), de grootste hoeveelheid zuurstof die het lichaam bij inspanning kan opnemen, bleef het LDH tot 24 uur verhoogd.

LD (Lactaatdehydrogenase): klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Geen enkele oorzaak van een te laag LDH staat in de uitleg van de NVKC, de vereniging van Nederlandse klinisch chemici. Bij Star-SHL ligt de ondergrens vanaf 51 jaar hoger, op 128 U/l van 51 tot en met 65 jaar en op 130 U/l vanaf 66 jaar.

Hoge waarden

Bij een verhoogd LDH zijn volgens de NVKC, de vereniging van Nederlandse klinisch chemici, cellen van een weefsel kapotgegaan; uit het getal blijkt niet welk weefsel. Na een krachtsessie kan dat spierweefsel zijn. In het onderzoek van Callegari en collega's (2017) leek het LDH direct na krachtsessies hoger op te lopen dan na duurinspanning. Dat gold voor bi-sets, twee oefeningen direct na elkaar, en voor sessies met meerdere sets, vergeleken met duurwerk op 60 en 80 procent van het maximale zuurstofverbruik.

Een recente krachtsessie maakt andere bronnen van een verhoogd LDH niet onmogelijk, zoals schade aan het hart of afbraak van rode bloedcellen.

LD (Lactaatdehydrogenase): oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verhoogt

  • Weefselschade

    LDH zit in de meeste weefsels en komt in het bloed als cellen kapotgaan, dus elke ziekte die een weefsel of orgaan beschadigt kan de waarde verhogen.

  • Hartinfarct

    Na een hartinfarct kan LDH stijgen, maar troponine en CK zijn na een infarct sneller in het bloed meetbaar.

  • Afbraak van rode bloedcellen in het lichaam (hemolyse)

    Gaan rode bloedcellen in het lichaam kapot, dan komt hun LDH in het bloed.

  • Inwendige bloeding

    LDH kan verhoogd zijn na een bloeding in het lichaam.

  • Kapotte rode bloedcellen in de buis

    De LDH-concentratie in een rode bloedcel is ongeveer 50 keer hoger dan in serum, dus bloed dat in de buis is beschadigd geeft een vals verhoogde uitslag.

LD (Lactaatdehydrogenase): leefstijl en deze waarde

Gaat het bij een verhoogd LDH om de vraag of rode bloedcellen in het lichaam afbreken, dan kan een arts ook haptoglobine laten bepalen. Dat eiwit bindt vrijgekomen hemoglobine en daalt bij zo'n afbraak, volgens een artikel in American Family Physician uit 2018.

LD (Lactaatdehydrogenase): veelgestelde vragen

Hoe hoog mag de LDH waarde zijn bij een man?

De LDH waarde mag bij een man van 19 tot en met 50 jaar volgens Star-SHL tot 251 U/l zijn, tussen 51 en 65 tot 274 U/l, tussen 66 en 80 tot 282 U/l en vanaf 81 tot 301 U/l. Certe hanteert voor volwassenen 248 U/l, en Diagnostiek voor U voor mannen boven de 12 jaar ook 248 U/l. Kijk naar de grens op uw eigen uitslag.

Verhoogt krachttraining de LDH waarde?

Ja, krachttraining kan de LDH waarde verhogen. Callegari en anderen haalden in 2017 eerder onderzoek aan waarin zowel krachttraining als duurtraining CK en LDH deed veranderen, passend bij spierschade na een sessie. CK, creatinekinase, is een enzym dat bij spierschade in het bloed komt.

Wordt LDH gebruikt bij kiemceltumoren?

Ja, LDH wordt volgens het National Cancer Institute (NCI) gebruikt bij kiemceltumoren, gezwellen uit de cellen waarvan zaadcellen en eicellen afstammen. Daar helpt LDH om het stadium en de vooruitzichten in te schatten en de reactie op de behandeling te volgen. Het NCI schrijft ook dat aandoeningen zonder kanker soms een tumormarker kunnen laten stijgen.

LD (Lactaatdehydrogenase): bronnen

  1. den Elzen WPJ, Brouwer N, Thelen MH, Le Cessie S, Haagen I-A, Cobbaert CM. NUMBER: standardized reference intervals in the Netherlands using a 'big data' approach. Clin Chem Lab Med 2018;57(1):42-56. (opgehaald 2026) doi.org
  2. Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
  3. Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
  4. Certe, Bepalingenwijzer (referentiewaarden per bepaling), bepalingenwijzer.certe.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenwijzer.certe.nl
  5. Diagnostiek voor U, eLabgids (Referentiewaarden DvU), diagnostiek.getincontrol.eu, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) diagnostiek.getincontrol.eu
  6. NVKC, Alles over testen: LDH, allesovertesten.nl, geraadpleegd 2026-10-07 (opgehaald 2026) allesovertesten.nl
  7. Star-SHL, Labbepalingen: LD(H), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-07 (opgehaald 2026) star-shl.nl

Onderzoeken met verwante waarden

Deze panelen meten waarden uit dezelfde categorie als deze marker.

Hart en vaten

Volledig Metabool Onderzoek

Uitgebreid metabool panel: elektrolyten, nieren, lever, glucose, HbA1c en eiwit.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) ALAT (Alanine-aminotransferase) Calcium Alkalische Fosfatase ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Bilirubine Totaal Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Glucose (Nuchter) Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Direct Bilirubine (indirect)
€149,-
Testosteron

Compleet Mannelijk Gezondheidspanel

Een breed mannelijk gezondheidspanel: hormonen, hart, metabole en orgaanfunctie in één bloedafname.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) ALAT (Alanine-aminotransferase) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Triglyceriden Kreatinine Glucose (Nuchter) Vrij T4 (Thyroxine) LDL Cholesterol SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Cholesterol Totaal Vitamine D (25-OH) Vrij Testosteron Testosteron Totaal Ferritine hsCRP (Hoog Sensitief CRP) HDL Cholesterol eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€289,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad

LD (Lactaatdehydrogenase)

€10,-