In Nederland zijn er vier erectiemiddelen op recept: sildenafil, tadalafil, vardenafil en avanafil. Ze werken alle vier via hetzelfde mechanisme. Het verschil zit in hoe snel ze aanslaan en hoe lang ze meegaan.
Dat verschil bepaalt meestal welk middel bij je past. Bij ongeveer 30 tot 35 procent van de mannen geeft de eerste pil onvoldoende effect, en dat ligt lang niet altijd aan het middel zelf.
Wat mij opvalt aan de Nederlandse zoekresultaten: bijna elke vergelijking staat op een site die de pillen ook verkoopt. Daarom zetten we ze hier naast elkaar, zonder winkel eraan vast.
Hoe werken erectiemiddelen eigenlijk?
Alle vier de erectiemiddelen zijn PDE5-remmers. Ze blokkeren een enzym dat de bloedvaten in de penis weer laat samentrekken. Daardoor blijven de zwellichamen langer gevuld met bloed. Een pil maakt dus niet zelf een erectie, want je hebt nog steeds seksuele prikkeling nodig.
Dat laatste is de meest gemiste nuance. Mannen die verwachten dat er vanzelf iets gebeurt, concluderen na een half uur dat het middel niet werkt.
De vier middelen verschillen vooral in hoe lang ze in je lichaam blijven. Sildenafil heeft een halfwaardetijd van ongeveer 4 uur, tadalafil van ongeveer 17,5 uur. Die getallen staan in het Farmacotherapeutisch Kompas en verklaren bijna alle praktische verschillen.
De vier erectiemiddelen naast elkaar
Hieronder staan de vier werkzame stoffen met hun bekendste merknaam, hoe snel ze doorgaans werken en hoe lang het effect ongeveer aanhoudt. Deze cijfers komen uit de bijsluiters en het Farmacotherapeutisch Kompas. Je arts bepaalt welk middel en welke sterkte in jouw situatie passen.
| Werkzame stof | Bekend als | Werkt na | Effect houdt aan | Invloed van eten |
|---|---|---|---|---|
| Sildenafil | Viagra | 30 tot 60 minuten | 4 tot 5 uur | Vette maaltijd vertraagt de opname |
| Tadalafil | Cialis | 30 tot 120 minuten | Tot ongeveer 36 uur | Nauwelijks |
| Vardenafil | Levitra | 25 tot 60 minuten | 4 tot 5 uur | Vette maaltijd vertraagt de opname |
| Avanafil | Spedra | 15 tot 30 minuten | 6 tot 12 uur | Nauwelijks |
Avanafil is het snelste middel van de vier. Tadalafil is verreweg het langste werkzaam, wat het de bijnaam weekendpil heeft opgeleverd.
Welk erectiemiddel past bij welke situatie?
De keuze draait zelden om welk middel sterker is. Een netwerk-meta-analyse uit 2026 vond tussen de PDE5-remmers vooral verschillen in profiel, niet in of ze werken. De praktische vraag is of je planning nodig hebt of niet.
Neem twee mannen van 46. De een heeft een vaste partner en vrijt meestal in het weekend, verspreid over twee dagen. Voor hem is een middel dat 36 uur meegaat prettiger dan een pil die hij per keer moet timen.
De ander heeft twee of drie keer per maand seks, meestal onverwacht. Voor hem is een kortwerkend middel dat binnen een half uur aanslaat logischer.
Beiden hebben hetzelfde probleem. De oplossing verschilt puur door hun agenda.
Wat als een erectiemiddel niet werkt?
Ongeveer 30 tot 35 procent van de mannen reageert onvoldoende op een PDE5-remmer. Dat betekent niet automatisch dat pillen niets voor je doen. Vaak speelt er iets anders mee: te weinig prikkeling, een te lage dosis, of een onderliggende oorzaak die nog niet in beeld is.
Onderzoek beschrijft dat een deel van de mannen die niet reageren op sildenafil, een laag testosteron heeft. Bij mannen met diabetes verbeterde de respons in ouder onderzoek toen het testosterontekort werd aangepakt. Dat is geen garantie, maar het maakt de bloedwaarden wel een logische plek om te kijken.
Ook je bloedsuiker en je bloedvaten spelen mee. Wij schreven eerder over de link tussen bloedsuiker en je erectie en over de signalen van laag testosteron.
Een testosteron test kan een aantal van die waarden in beeld brengen. Wat je uitslag betekent, bespreek je met je huisarts.
Welke bijwerkingen horen bij alle PDE5-remmers?
De bijwerkingen lijken sterk op elkaar, omdat de middelen hetzelfde doen. Hoofdpijn, blozen, een verstopte neus, maagklachten en rugpijn komen het vaakst voor. Ze zijn meestal mild en verdwijnen als het middel is uitgewerkt.
Er is een uitzondering die geen nuance verdraagt. De combinatie met nitraten, bijvoorbeeld nitroglycerine bij hartklachten of poppers, kan de bloeddruk levensgevaarlijk laten dalen. Die combinatie hoort nooit samen te gaan.
Zeldzaam maar urgent is een erectie die niet meer weggaat. Daar schreven we apart over in ons artikel over priapisme.
Per middel verschilt het accent. Meer daarover in de bijwerkingen van sildenafil en die van tadalafil.
Kun je erectiemiddelen zonder recept krijgen?
Nee. Alle vier de erectiemiddelen zijn in Nederland receptplichtig. Je huisarts kijkt eerst naar je hart, je bloeddruk en je medicijngebruik, juist vanwege die nitrateninteractie.
Toch komt een groot deel van de erectiepillen in Nederland uit het illegale circuit. Op basis van rioolwateronderzoek van het RIVM schatte de NOS in 2017 dat ongeveer 150.000 mannen erectiepillen gebruiken, terwijl er zo een 45.000 een recept hadden.
Dat gat is enorm. We bespreken de risico's daarvan in ons artikel over Kamagra.
Wat je met je huisarts kunt bespreken
Ik merk dat mannen dit gesprek maanden uitstellen en het achteraf korter vonden dan verwacht. Het gaat over je hart, je bloeddruk en je medicijnen. We beschreven het verloop in dit artikel over de huisarts.
Neem mee welk middel je eventueel al probeerde, in welke sterkte, hoe vaak, en of je op dat moment gedronken of vet gegeten had. Die vier gegevens veranderen het gesprek meteen.
En als erectieproblemen nieuw zijn en snel opkwamen, is de hartvraag relevant. Erectiestoornis geldt in onderzoek regelmatig als vroeg signaal van vaatproblemen, zoals we beschreven bij bloedwaarden en hart- en vaatziekten. Zin en verlangen spelen daarnaast een eigen rol, en die kant behandelen we in het artikel over libido en hormonen.
Gaat het bij jou eerder om te snel klaarkomen dan om de erectie zelf, lees dan het artikel over dapoxetine. En bij een kromming die in weken tijd verandert, is de ziekte van Peyronie een aparte diagnose.
Elk bloedtestresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts.
Bronnen
- Tienforti D, et al. Comparative evaluation of on-demand PDE5 inhibitor efficacy in erectile dysfunction. J Sex Med, 2026. PMID: 42296271
- Gong B, et al. Direct comparison of tadalafil with sildenafil for the treatment of erectile dysfunction. Int Urol Nephrol, 2017. PMID: 28741090
- Yafi FA, et al. Non-invasive management options for erectile dysfunction when a phosphodiesterase type 5 inhibitor fails. Drugs Aging, 2018. PMID: 29464656
- Farmacotherapeutisch Kompas, monografieen sildenafil, tadalafil, vardenafil en avanafil.
- RIVM rioolwateronderzoek naar erectiemiddelen, via NOS, 13 mei 2017.
Auteur
Caliberhealth
Dr. Naimi, BIG-geregistreerde arts, ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen. Lees ons medisch beleid
