Viagra bijwerkingen: wat sildenafil doet en wat je ervan merkt

De bijwerkingen van Viagra zijn bij de meeste mannen mild en tijdelijk: hoofdpijn, blozen, een verstopte neus en soms maagklachten. Ze horen bij de manier waarop het middel werkt en verdwijnen als de werking uitdooft. Er is één combinatie die wel gevaarlijk is, en die staat verderop.

Viagra is de merknaam van sildenafil. Sinds het patent verliep is de generieke sildenafil hetzelfde middel voor een fractie van de prijs.

Wat ons opvalt is dat mannen zelden de bijsluiter lezen, maar wel urenlang forums doorspitten. Dat is jammer, want de belangrijkste informatie is juist saai en kort.

Hoe werkt sildenafil in je lichaam?

Sildenafil is een PDE5-remmer. Het blokkeert een enzym dat de bloedvaten in de zwellichamen weer nauwer maakt, waardoor bloed langer vastgehouden wordt. Het middel werkt na ongeveer 30 tot 60 minuten en het effect houdt vaak 4 tot 5 uur aan.

PDE5 zit niet alleen in de penis. Het komt ook voor in de bloedvaten van je neus, je hoofd en je spijsverteringskanaal.

Dat verklaart de klachtenlijst bijna helemaal. Een verstopte neus is geen toeval, maar hetzelfde mechanisme op een andere plek.

Welke bijwerkingen komen het vaakst voor?

De frequenties hieronder komen uit de bijsluiter en het Farmacotherapeutisch Kompas. Zeer vaak betekent bij meer dan 1 op de 10 gebruikers, vaak bij 1 tot 10 op de 100. Hoe je zelf reageert kan hiervan afwijken.

Die blauwzweem is de bijwerking die mannen het meest verrast. Hij is bij sildenafil bekender dan bij tadalafil en verdwijnt met de werking.

Is Viagra slecht voor je hart?

Voor de meeste mannen met een gezond hart is sildenafil in de gebruikelijke sterktes geen belasting voor het hart. Het middel verlaagt de bloeddruk licht, ongeveer zoals een korte inspanning dat doet. De vraag wordt anders als je al hartmedicatie gebruikt.

Gebruik je nitraten, bijvoorbeeld nitroglycerine onder de tong of isosorbidedinitraat, dan is de combinatie met sildenafil levensgevaarlijk. Beide verlagen de bloeddruk, en samen kan die daling extreem worden.

Hetzelfde geldt voor poppers, die ook nitraten bevatten. Dat is precies waarom je huisarts eerst je medicijnlijst wil zien.

Er is nog een andere hartkant. Erectiestoornis is in onderzoek vaak een vroeg signaal van vaatschade, soms jaren voor hartklachten zichtbaar worden. Meer daarover in welke bloedwaarden wijzen op risico.

Viagra ervaringen: wat melden gebruikers?

De ervaringen lopen sterk uiteen, en dat komt vaker door de omstandigheden dan door het middel. Mannen die tevreden zijn, noemen meestal dat het betrouwbaar werkt en dat de zenuwen eromheen afnemen. Mannen die teleurgesteld zijn, blijken vaak iets over het hoofd te hebben gezien.

Neem een man van 52 die de pil bij een uitgebreid diner met wijn inneemt. De vetten vertragen de opname, de alcohol dempt de prikkeling, en anderhalf uur later gebeurt er weinig.

Hij concludeert dat sildenafil niet bij hem werkt. In werkelijkheid heeft hij het middel nooit onder normale omstandigheden getest.

Wat gebruikers verder vaak noemen:

• De eerste keer valt tegen, de derde keer werkt wel
• Hoofdpijn neemt af bij herhaald gebruik
• Een lagere sterkte geeft soms genoeg effect met minder klachten
• De verstopte neus is hinderlijker dan verwacht

Onderzoek naar PDE5-remmers laat zien dat het aantal geslaagde pogingen bij herhaald gebruik toeneemt. Dat sluit aan bij wat mannen zelf melden.

Wanneer ligt het niet aan de pil?

Ongeveer 30 tot 35 procent van de mannen reageert onvoldoende op een PDE5-remmer. Bij een deel van hen speelt een hormonale of metabole oorzaak mee die met de pil zelf niets te maken heeft. Dan blijft een sterkere dosis vaak zonder resultaat.

Testosteron, bloedsuiker en schildklierwaarden komen in dat rijtje het vaakst voor. We schreven eerder over de signalen van laag testosteron.

Ook medicijnen tellen mee. Sommige bloeddrukverlagers hebben effect op je erectie, zoals we bespraken bij bijwerkingen van bloeddrukverlagers.

Een testosteron test brengt een aantal van die waarden in beeld. De uitslag bespreek je met je huisarts.

Wat is het verschil tussen Viagra en Kamagra?

Viagra is een geregistreerd geneesmiddel met een gecontroleerde hoeveelheid sildenafil. Kamagra is niet geregistreerd in Europa en valt buiten dat toezicht, waardoor de werkelijke inhoud per partij kan verschillen. Dat is het hele verschil, en het is groter dan het klinkt.

We werkten dat uit in ons artikel over Kamagra.

Wat je kunt doen met deze informatie

Mijn advies blijft simpel: geef een middel een eerlijke kans voordat je concludeert dat het niet werkt. Dat betekent op een lege maag, zonder veel alcohol, met genoeg tijd en genoeg prikkeling.

Blijft het effect uit na een paar eerlijke pogingen, ga dan terug naar je huisarts met die details. Dat gesprek loopt anders dan het eerste, zoals we beschreven bij het huisartsbezoek. En kijk ook naar de andere erectiemiddelen, want een ander profiel past soms beter. De rol van zin en verlangen komt apart aan bod bij libido en hormonen.

Elk bloedtestresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts.

Bronnen

• Berner MM, et al. Efficacy of PDE-5-inhibitors for erectile dysfunction. A comparative meta-analysis. Int J Impot Res, 2006. PMID: 16239897
• Corona G, et al. Erectile dysfunction and cardiovascular risk: a review of current findings. Expert Rev Cardiovasc Ther, 2020. PMID: 32192361
• Yafi FA, et al. Non-invasive management options for erectile dysfunction when a phosphodiesterase type 5 inhibitor fails. Drugs Aging, 2018. PMID: 29464656
• Farmacotherapeutisch Kompas, monografie sildenafil.