Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Hart en Vaten

LDL-cholesterol bij mannen: erfelijkheid, medicijnen en de streefwaarde

LDL is volgens de NVKC een lipoproteïne, een vetbolletje dat cholesterol naar de weefsels en organen vervoert. Bij te veel LDL-cholesterol wordt volgens de NVKC cholesterol afgezet op de wanden van de bloedvaten.

Die afzetting kan volgens de NVKC leiden tot een stugge vaatwand, minder bloeddoorstroming en zelfs een verstopt bloedvat, met een hartaanval of beroerte als mogelijk gevolg. Omdat een hoog cholesterol volgens Thuisarts geen klachten geeft, is een bloedtest de enige manier om de LDL te kennen.

Diagnostiek voor U hanteert voor LDL-cholesterol een streefwaarde onder 2,6 mmol/L bij mensen ouder dan 18 jaar, en onder 1,8 mmol/L voor hoog-risicogroepen.

De route van LDL Cholesterol door het lichaam
  1. Lever

    Geeft cholesterol af aan het bloed.

  2. LDL, het pakketje

    Cholesterol lost niet op in bloed en reist daarom verpakt. De test telt wat er in deze pakketjes zit.

  3. De cellen

    Nemen op wat ze nodig hebben om hun wand te bouwen en hormonen zoals testosteron te maken.

  4. Wat de cellen niet opnemen, blijft in het bloed

  5. Vaatwand

    Het teveel dringt de wand binnen, hoopt zich over jaren op en vernauwt de slagader. Dat kan eindigen in een hartaanval of beroerte.

Algemene streefwaarde onder 3 mmol/l

Beoordeling door arts inbegrepen

LDL-cholesterol is het cholesterol in de LDL-deeltjes, die cholesterol naar de weefsels en organen vervoeren. Verhoogde concentraties laten volgens de NVKC cholesterol afzetten op de vaatwand, wat kan leiden tot hart- en vaatziekten.

  • De NVKC noemt als streefwaarde voor LDL-cholesterol kleiner dan 3,0 mmol/l; Thuisarts noemt onder de 2,6 bij een groot risico op hart- en vaatziekten en onder de 1,8 bij een heel groot risico meestal goed.
  • Voor LDL-cholesterol hanteert Unilabs 0 tot 4,5 mmol/l, Diagnostiek voor U een streefwaarde onder 2,6 mmol/L boven 18 jaar, Star-SHL 0 tot 2,5 mmol/l (bron NHG).
  • Een hoog LDL-cholesterol geeft volgens Thuisarts geen klachten.

Wanneer is deze waarde afwijkend?

Afkapwaarden per uitslag, in mmol/l
Uitslag Waarde (mmol/l)
Onder de streefwaarde < 3
Boven de streefwaarde 3–5
Sterk verhoogd ≥ 5

Er bestaat geen enkele "normale" LDL-waarde: welke waarde voor u wenselijk is, hangt af van uw totale risico op hart- en vaatziekten. De grens van 3,0 mmol/l is de algemene streefwaarde van de NVKC. Zodra er een behandelindicatie is, hanteert de NHG-Standaard CVRM een lagere streefwaarde: < 2,6 mmol/l, en < 1,8 mmol/l bij een doorgemaakte hart- of vaatziekte tot en met 70 jaar. Voor mensen met een laag tot matig verhoogd risico noemt de richtlijn juist géén streefwaarde en volstaat leefstijladvies. Boven 5,0 mmol/l adviseert het NHG familiaire dyslipidemie te overwegen. Bespreek uw uitslag met uw huisarts.

Bron: NVKC Referentiepopulatie: Nederlandse volwassenen

Bron: NHG Referentiepopulatie: Nederlandse volwassenen

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

LDL Cholesterol: wat Nederlandse laboratoria hanteren

De bovengrens loopt van 2,5 mmol/l bij Star-shl tot 4,5 mmol/l bij Unilabs.

Referentiewaarden per groep, in mmol/l
Star-shl · Iedereen · een grens, geen bereik · Bron: NHG cardiovasculair risicomanagement < 2,5 mmol/l
2,5
Unilabs · Iedereen 0,0–4,5 mmol/l
0 4,5
Diagnostiek voor U · Iedereen · 19 jaar en ouder · een grens, geen bereik · streefwaarde < 2,6 mmol/L
2,6
Diagnostiek voor U · Iedereen · een grens, geen bereik · hoog-risicogroepen < 1,8 mmol/L
1,8
0 4,95 mmol/l

Bron: Star-shl

Bron: Unilabs

Bron: Diagnostiek voor U

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

LDL Cholesterol: wat deze test meet

Een LDL-cholesterolbepaling meet de hoeveelheid cholesterol in de LDL-deeltjes in mmol/l; Unilabs meet het direct, en Diagnostiek voor U noemt de bepaling ook ‘LDL direct’.

LDL Cholesterol: waarom deze waarde ertoe doet

LDL-cholesterol doet ertoe omdat de arts volgens de NVKC vaak op basis van een verhoogde LDL besluit iemand te behandelen met cholesterolverlagende middelen.

LDL Cholesterol: zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
In welke test
Lipiden · €73,- · Basis Gezondheidscheck · €104,- · Cardiovasculaire Gezondheid · €218,- · Metabole Gezondheid Check · €129,-
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

LDL Cholesterol: zo bereid je je voor

Voor deze bepalingen hoef je niets speciaals te doen.

  1. Nuchter zijn hoeft niet

    Goed om te weten

    Voor deze waarden maakt eten vooraf weinig uit. Je mag gewoon ontbijten.

  • Water drinken mag altijd. Drink vooraf gewoon, dat maakt het prikken makkelijker.
  • Neem je medicijnen gewoon in, tenzij je eigen arts iets anders heeft gezegd.

LDL Cholesterol: wanneer is meten zinvol?

Voor LDL-cholesterol beveelt MedlinePlus, een Amerikaanse bron, mannen van 45 tot 65 jaar elke 1 tot 2 jaar een test aan.

LDL Cholesterol: klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Cholesterolverlagende medicijnen zoals statines kunnen volgens MedlinePlus de LDL-cholesterol verlagen, en afvallen bij overgewicht kan helpen de LDL te verlagen; een lage LDL zonder zo'n behandeling beschrijven de gelezen bronnen niet.

Hoge waarden

Een hoge LDL kan volgens MedlinePlus in de familie voorkomen, zoals bij familiaire hypercholesterolemie, een erfelijke vorm van hoog cholesterol. Bepaalde medicijnen, waaronder steroïden, sommige bloeddrukmedicijnen en hiv-medicijnen, kunnen de LDL volgens MedlinePlus ook verhogen.

LDL Cholesterol: oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Cholesterolverlagende medicijnen, zoals statines

    Als leefstijlveranderingen de LDL niet genoeg verlagen, kunnen cholesterolverlagende medicijnen, waaronder statines, nodig zijn.

  • Afvallen bij overgewicht

    Bij overgewicht kan afvallen helpen om de hoeveelheid LDL-cholesterol in het bloed te verlagen.

Wat de waarde verhoogt

  • Verzadigd vet en cholesterol in de voeding

    Verzadigd vet en cholesterol in de voeding die u eet laten de LDL-cholesterol in het bloed stijgen.

  • Overgewicht

    Overgewicht heeft de neiging de LDL te verhogen en het HDL te verlagen.

  • Erfelijk hoog cholesterol (familiaire hypercholesterolemie)

    Hoog cholesterol kan in de familie voorkomen; familiaire hypercholesterolemie is een erfelijke vorm van hoog cholesterol.

  • Bepaalde medicijnen, zoals steroïden

    Bepaalde medicijnen, waaronder steroïden, sommige bloeddrukmedicijnen en hiv-medicijnen, kunnen de LDL verhogen.

  • Chronische nierziekte, diabetes of hiv

    Ziekten zoals chronische nierziekte, diabetes en hiv kunnen een hogere LDL veroorzaken.

LDL Cholesterol: leefstijl en deze waarde

Bespreek een verhoogde LDL met uw huisarts en vermeld daarbij eventuele medicijnen en hoog cholesterol in de familie: bepaalde medicijnen kunnen de LDL volgens MedlinePlus verhogen, en een hoog cholesterol kan in de familie voorkomen.

LDL Cholesterol: veelgestelde vragen

Is hoog LDL-cholesterol erfelijk?

Een hoog LDL-cholesterol kan volgens MedlinePlus in de familie voorkomen: genen bepalen deels hoeveel cholesterol het lichaam maakt, en familiaire hypercholesterolemie is een erfelijke vorm.

LDL Cholesterol: bronnen

  1. Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie en Laboratoriumgeneeskunde. Alles over testen. Over AFP: "De referentiewaarden kunnen verschillen tussen laboratoria, afhankelijk van de methode. Ga daarom uitsluitend af op de referentiewaarden van het laboratorium dat het onderzoek heeft uitgevoerd en interpreteer nooit AFP-uitslagen van verschillende laboratoria door elkaar." Geraadpleegd 14 juli 2026. (opgehaald 2026) allesovertesten.nl
  2. Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard Cardiovasculair risicomanagement. Praktische handleiding, 2024. Geraadpleegd 14 juli 2026. (opgehaald 2026) richtlijnen.nhg.org
  3. Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
  4. Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
  5. Diagnostiek voor U, eLabgids (Referentiewaarden DvU), diagnostiek.getincontrol.eu, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) diagnostiek.getincontrol.eu
  6. MedlinePlus, LDL: The "Bad" Cholesterol, medlineplus.gov, geraadpleegd 2026-10-17 (opgehaald 2026) medlineplus.gov

Testproducten

Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad

LDL Cholesterol

€16,-