Nierfunctie
Creatinine, eGFR en BUN: belangrijke niermarkers.
Bij de afbraak van kreatine, een stof voor de energie van spieren, ontstaat volgens de NVKC de afvalstof kreatinine, die de nieren uit het bloed moeten halen. Mannen hebben volgens de NVKC veelal een hogere kreatinine dan vrouwen en kinderen, omdat de aanmaak afhangt van lichaamslengte en spiermassa.
Een hoge kreatinine kan volgens de NVKC komen door een belemmerde afvoer van urine bij prostaatziekte of nierstenen, door schade aan of ontsteking van de nieren, of door minder doorbloeding. Hoe hoog uw kreatinine is, laat alleen een bloedtest zien.
Star-SHL en Unilabs geven voor mannen van 19 tot 50 jaar 61 tot 113 µmol/l, en voor mannen boven 80 jaar 65 tot 149 µmol/l.
Beoordeling door arts inbegrepen
Kreatinine is een afvalstof uit de spieren die de nieren uit het bloed filteren en met de urine afvoeren. Voor volwassenen tot 50 jaar ligt de bovengrens bij de vier laboratoria op 90 of 91 µmol/l voor vrouwen en tussen 104 en 113 µmol/l voor mannen.
Bekijk de waarde die voor jou geldt:
Kies man of vrouw — dit bereik verschilt per geslacht.
Vul je leeftijd in — dit bereik verandert met de leeftijd.
Dit bereik hangt ook af van bijvoorbeeld cyclusfase of afnamemateriaal; de gemarkeerde rijen gelden voor jouw groep.
| Geslacht | Leeftijd | Referentiewaarde (umol/l) | Verhouding op schaal |
|---|---|---|---|
| Man | · 6–12 jaar | 38–63 umol/l |
38
63
|
| Man | · 13–18 jaar | 48–101 umol/l |
48
101
|
| Man | · 19–50 jaar | 61–113 umol/l |
61
113
|
| Man | · 51–65 jaar | 61–120 umol/l |
61
120
|
| Man | · 66–80 jaar | 62–134 umol/l |
62
134
|
| Man | · 81 jaar en ouder | 65–149 umol/l |
65
149
|
Bron: NVKC Referentiepopulatie: Nederlandse huisartsenpopulatie (NUMBER, n=7.574.327)
Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.
Check je eigen waarde| Laboratorium | Groep | Referentiewaarde (umol/l) | Verhouding op schaal |
|---|---|---|---|
| Star-shl | · Man · 19–50 jaar | 61–113 µmol/l |
61 113
|
| Star-shl | · Man · 51–65 jaar | 61–120 µmol/l |
61 120
|
| Star-shl | · Man · 66–80 jaar | 62–134 µmol/l |
62 134
|
| Star-shl | · Man · 81 jaar en ouder | 65–149 µmol/l |
65 149
|
| Unilabs | · Man · 19–50 jaar | 61–113 µmol/l |
61 113
|
| Unilabs | · Man · 51–65 jaar | 61–120 µmol/l |
61 120
|
| Unilabs | · Man · 66–80 jaar | 62–134 µmol/l |
62 134
|
| Unilabs | · Man · 81 jaar en ouder | 65–149 µmol/l |
65 149
|
| Certe | · Man · 18 jaar en ouder | 50–110 umol/L |
50 110
|
| Diagnostiek voor U | · Man · 17 jaar en ouder | 64–104 µmol/L |
64 104
|
Bron: Star-shl
Bron: Unilabs
Bron: Certe
Bron: Diagnostiek voor U
Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.
Certe meet kreatinine in micromol per liter (µmol/l) en noemt voor mannen boven 18 jaar 50 tot 110 µmol/l, op basis van een consensus van de Vereniging Klinische Chemie Noord-Nederland uit 2005.
De nieren moeten kreatinine volgens de NVKC uit het bloed halen. Spierschade, bijvoorbeeld door een ongeluk, geeft volgens de NVKC een tijdelijke verhoging van kreatinine, en meer spiermassa geeft een hogere aanmaak.
Liever geen zware training vooraf
AanbevolenZware inspanning in de 48 uur ervoor kan deze waarde tijdelijk verhogen. Plan de afname liefst op een rustdag.
Kreatinine wordt volgens de NVKC vaak samen met een aantal andere tests aangevraagd, als een soort overzicht van het functioneren van een aantal belangrijke organen. Star-SHL berekent er vanaf 18 jaar automatisch de eGFR bij.
Een lage kreatinine ontstaat volgens de NVKC wanneer de spiermassa afneemt, zoals op hoge leeftijd of bij langdurige bedlegerigheid, en is meestal geen reden voor ongerustheid.
Een hoge kreatinine kan passen bij nierschade, en ernstige nierschade kan volgens Thuisarts klachten geven als jeuk, hoofdpijn, moeheid en vocht vasthouden, bijvoorbeeld in de benen. Beginnende nierschade wordt volgens Thuisarts vaak niet gemerkt.
Weinig spiermassa
Bij minder spiermassa, zoals bij lang in bed liggen, na een amputatie of op hoge leeftijd, daalt kreatinine; een lage waarde is meestal geen reden tot zorg.
Zwangerschap
Tijdens de zwangerschap kan kreatinine iets lager zijn.
Minder goed werkende nieren
Een nierontsteking, schade aan de nieren door een giftige stof of een geneesmiddel, een auto-immuunziekte, of een belemmerde urineafvoer door prostaatziekte of nierstenen kan kreatinine verhogen.
Minder bloed naar de nieren
Uitdroging, hartfalen of shock verminderen de doorbloeding van de nieren, en dat kan kreatinine verhogen.
Veel spiermassa of spierschade
Hoeveel kreatinine het lichaam maakt hangt af van lengte en spiermassa, en spierschade, bijvoorbeeld door een ongeluk, verhoogt kreatinine tijdelijk.
Vlees, creatine of testosteron
Creatinesupplementen, veel vlees en testosteron kunnen kreatinine verhogen zonder dat de nieren slechter werken; in één onderzoek bij gezonde volwassen mannen steeg kreatinine binnen 1,5 tot 3,5 uur na 225 gram gekookt vlees met 52 procent, en de stijging hield tot 24 uur aan.
Het antibioticum trimethoprim
Trimethoprim remt de uitscheiding van kreatinine door de nieren, waardoor kreatinine stijgt terwijl de nierfiltratie gelijk blijft.
Een hoge kreatinine bespreekt u met uw huisarts. Geeft de kreatininetest geen goede informatie, zoals bij weinig spiermassa of ondervoeding, dan kan volgens de NVKC cystatine C worden aangevraagd, een stof die in bijna alle lichaamscellen wordt gevormd.
Voor mannen van 66 tot 80 jaar geven Star-SHL en Unilabs 62 tot 134 µmol/l als normaalwaarde voor kreatinine.
Ja, prostaatziekte kan volgens de NVKC de kreatinine verhogen als die de afvoer van urine hindert, net als nierstenen.
Ja, de hoeveelheid kreatinine die het lichaam maakt, hangt volgens de NVKC af van lichaamslengte en spiermassa. Spierschade, bijvoorbeeld door een ongeluk, geeft volgens de NVKC een tijdelijke verhoging.
Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.
Creatinine, eGFR en BUN: belangrijke niermarkers.
Ons breedste panel: CBC, schildklier, vitaminen, lipiden, lever, nieren en HbA1c.
Uitgebreid metabool panel: elektrolyten, nieren, lever, glucose, HbA1c en eiwit.
Leeftijdsgerichte screening inclusief testosteron en PSA.
Medisch adviseur
Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.
Medisch beleidBeoordeling door arts inbegrepen
Elk resultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.
Kreatinine
€7,-
We gebruiken cookies om het sitegebruik te analyseren en de effectiviteit van advertenties te meten. Privacybeleid