Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Nieren

eGFR waarde bij gespierde mannen: wat klopt er niet?

Een gespierde man kan een kreatinine van 110 hebben en een eGFR waarde van 78. Dat is de meest voorkomende valse alarmbel in mannengezondheid. Deze pagina legt uit waarom spiermassa de formule misleidt, en waar die geruststelling ophoudt.

Beoordeling door arts inbegrepen

Wanneer is deze waarde afwijkend?

Afkapwaarden per uitslag, in ml/min/1,73m²
Uitslag Waarde (ml/min/1,73m²)
G5 – nierfalen < 15
G4 – ernstig afgenomen 15–30
G3b – matig tot ernstig afgenomen 30–45
G3a – mild tot matig afgenomen 45–60
G2 – mild afgenomen 60–90
G1 – normaal of hoog ≥ 90

De eGFR wordt niet beoordeeld met één normaalwaarde, maar met de stadia G1 tot en met G5 uit de richtlijn Chronische nierschade (NHG/NIV, naar KDIGO). De waarde is een schatting: hij wordt met de CKD-EPI-formule berekend uit het kreatinine in uw bloed, uw leeftijd en uw geslacht. Het stadium alleen zegt nog niet of er nierschade is: daarvoor kijkt de arts ook naar de albumine-creatinineratio (ACR) in de urine, en of een afwijking ten minste 3 maanden aanhoudt. Ook bij stadium G1-G2 kan er nierschade zijn als de albuminurie verhoogd is; met een normale albuminurie geldt G1-G2 als geen chronische nierschade (samen circa 88% van de bevolking). Bij een eGFR onder de 60 die langer dan 3 maanden bestaat, spreekt men van chronische nierschade en past de huisarts zo nodig medicatiedoseringen aan. Bespreek uw uitslag met uw huisarts.

Bron: NHG Referentiepopulatie: Alle volwassenen (KDIGO/NHG-stadiëring, leeftijdsonafhankelijk)

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid): wat deze test meet

De CKD-EPI-formule gaat uit van een gemiddeld postuur. Uw kreatinine, leeftijd en geslacht gaan erin. Er zit geen veld voor spiermassa in. Dat is precies het probleem bij een getraind lichaam.

Kreatinine is een afvalproduct van spierweefsel. Meer spier betekent meer aanmaak per dag. De formule kent die aanmaak niet en gaat uit van een vast tempo. Meer creatinine leest zij daarom als minder filtratie.

Bij 100 kilo met een laag vetpercentage kan dat oplopen. Een uitslag van 75 tot 80 is dan geen zeldzaamheid. De nieuwere EKFC-formule lost dit niet op. Ook die begint bij hetzelfde creatinine.

eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid): waarom deze waarde ertoe doet

Drie gewoontes stapelen bij krachtsporters bovenop elkaar. Creatinesuppletie verhoogt het creatinine meetbaar. Een eiwitrijk dieet met veel vlees doet hetzelfde. Een zware beensessie zorgt voor extra spierafbraak. Alle drie duwen de berekende waarde omlaag zonder de nier te raken.

Daar hoort een eerlijke grens bij. Het gebruik van anabole steroïden is een ander verhaal. Dat kan de nier wel degelijk belasten, onder meer via de bloeddruk. De geruststelling het is gewoon mijn spiermassa gaat dan niet meer op.

Ook een hoge waarde verdient aandacht. Langdurige hyperfiltratie hoort bij vroege diabetes en overgewicht. Dat is een risicosignaal en geen prestatie.

eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid): wanneer is meten zinvol?

Plan de afname minstens 48 tot 72 uur na een zware training. Kom goed gehydrateerd en sla de grote vleesmaaltijd de avond ervoor over. Zo meet u uw uitgangswaarde en niet uw trainingsweek.

Gebruikt u creatine, dan is een pauze van twee weken voor een nieronderzoek te overwegen. Overleg dat met uw arts en stop nooit zelf met voorgeschreven medicatie.

Blijft de waarde onder nette omstandigheden laag, vraag dan om cystatine C. Die stof komt niet uit spierweefsel en beslecht de discussie. Laat een aanhoudend lage uitslag altijd door een arts beoordelen.

eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid): klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Vermoeidheid die niet past bij uw belasting
Slechter herstel na zware trainingen
Dikke enkels of wallen die blijven staan
Een bloeddruk die stijgt zonder duidelijke reden
Minder eetlust of misselijkheid
Urine die schuimt en schuimig blijft

Hoge waarden

Een hoge uitslag geeft zelden klachten
Boven de 90 rapporteren labs meestal geen exact getal
Aanhoudend hoge filtratie heet hyperfiltratie
Die hoort bij vroege diabetes en bij overgewicht
Bij anabolengebruik verdient de bloeddruk extra aandacht

eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid): wat te doen bij een afwijkende waarde

Man

Bij laag

Lage eGFR duidt op verminderde nierfunctie. Overweeg nefroloog consultatie.

Bij hoog

Normale tot hoge eGFR duidt op goede nierfunctie.

eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid): leefstijl en deze waarde

Time uw bloedafname weg van zware trainingen en overweeg een creatinepauze van twee weken. Kom gehydrateerd en zonder een grote vleesmaaltijd op de avond ervoor. Dat scheelt makkelijk een paar punten op papier.

Bloeddruk is de stilste risicofactor voor de nier, en juist die verdient bij krachtsport aandacht. Wees terughoudend met NSAID's rond zware belasting. Gebruikt u anabole middelen, bespreek dat dan eerlijk met uw arts.

eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid): veelgestelde vragen

Hoe laag mag de nierfunctie zijn?

De grens van 60 telt pas als die drie maanden aanhoudt. Daaronder kijkt uw arts naar de trend en naar eiwit in de urine. Rond de 30 komt een nefroloog in beeld voor verdere beoordeling. Onder de 15 wordt nierfunctievervangende behandeling besproken. Veel mannen functioneren jarenlang prima met een stabiele waarde in de dertig.

Kan spiermassa mijn eGFR waarde verlagen?

Ja, en dat is de meest voorkomende valse alarmbel. Meer spiermassa betekent meer creatinine per dag. De formule kent geen veld voor spiermassa en leest dat als minder filtratie. Bij 100 kilo met een laag vetpercentage is 75 tot 80 geen zeldzaamheid. Cystatine C beslecht de discussie.

Beschadigen anabole steroïden de nieren?

Dat kan, en hier houdt de geruststelling over spiermassa op. Anabole steroïden kunnen de nier belasten, onder meer via een verhoogde bloeddruk. Een lage waarde is dan niet zomaar toe te schrijven aan uw lichaamsbouw. Bespreek dit eerlijk met uw arts.

Testproducten

Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.

Gezondheidscontroles

Volledig Metabool Onderzoek

Uitgebreid metabool panel: elektrolyten, nieren, lever, glucose, HbA1c en eiwit.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) ALAT (Alanine-aminotransferase) Calcium Alkalische Fosfatase ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Bilirubine Totaal Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Glucose (Nuchter) Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Direct Bilirubine (indirect)
€149,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad

eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid)

€7,-