CRP waarde en hartrisico: welke bepaling u nodig hebt

Uw CRP waarde toont hoeveel C-reactief proteïne er in uw bloed circuleert. Het gaat om een eiwit dat gemaakt wordt in de lever. Kort na het ontstaan van een ontsteking neemt de hoeveelheid CRP binnen 6-8 uren flink toe. Hoeveel CRP in het bloed achterblijft na die piek is voor het hartrisico de interessantere vraag.

CRP is een acutefase-eiwit dat de lever aanmaakt op signaal van interleukine-4 en vooral interleukine-6. In een cardiovasculair panel is dat laatste de reden dat de waarde er staat.

Visceraal vet, het vet rond de organen in de buik, is namelijk geen passieve opslag. Het produceert doorlopend interleukine-6, en dat houdt de leverproductie van CRP permanent op een iets hoger niveau. Zo ontstaat de laaggradige ontsteking waar in de context van hart- en vaatrisico over gesproken wordt.

De gewone bepaling is daar alleen niet gevoelig genoeg voor. Die leest tot ongeveer 5 tot 10 mg/l en spoort echte ontsteking op. Een risicoprofiel verfijnen is er niet voor bedoeld.

Voluit: C-reactief proteïne, in de internationale literatuur C-reactive protein (CRP). Een CRP test meet dit ene eiwit en verder niets. Bij een acute ontsteking is de stijging binnen 6-8 uur meetbaar. Bacteriële infecties tillen de waarde het hoogst op.

Hier ligt het belangrijkste onderscheid van deze pagina. Er zijn twee vragen die met hetzelfde eiwit worden beantwoord, en ze vragen om verschillende bepalingen.

De eerste vraag is: loopt er nu ergens een ontsteking. Daar is de gewone CRP-bepaling voor. Die maakt een infectie of weefselletsel prima zichtbaar.

De tweede vraag is: hoe zit mijn cardiovasculaire risicoprofiel in elkaar. Die vraag speelt zich af in het gebied onder 5 mg/l. Daar kijkt de gewone test niet meer. Daarvoor bestaat de hs-CRP-bepaling, hetzelfde eiwit met een gevoeliger meetmethode.

De praktische consequentie is dit. Vermeldt uw uitslag kleiner dan 5 en wilde u iets over uw hart- en vaatrisico weten? Dan hebt u die vraag niet beantwoord. U hebt alleen vastgesteld dat er geen acute ontsteking loopt.

En ook hs-CRP is nooit een diagnose. Het is één getal naast bloeddruk, lipiden, roken en familiegeschiedenis.

Voor een risicogerichte bepaling geldt één harde eis: prik in een schone periode. Elke recente infectie, ingreep of zware trainingssessie tilt de waarde ver op. Zij komt dan boven het gebied waarin u wilde kijken. Dat maakt de uitslag onbruikbaar.

Concreet betekent dat minstens twee weken na een doorgemaakte infectie. Enkele dagen na zware of ongewone belasting. En niet vlak na een tandheelkundige ingreep.

Eén meting is een momentopname. Voor een risicogerichte uitspraak worden doorgaans twee metingen met enkele weken ertussen gebruikt. Daarvan wordt de laagste of het gemiddelde aangehouden. Bespreek de interpretatie met uw arts.

De bepaling van CRP dient in de eerste plaats om een ontsteking aan te tonen. Acute ontstekingen tillen het getal ver boven het bereik waarin een risicoschatting zinvol is. Datzelfde geldt bij een opvlamming van een auto-immuunziekte.

Er bestaan twee CRP tests, en voor het hartrisico is alleen de gevoelige variant bruikbaar. Om een stabiel uitgangspunt vast te stellen prikt u buiten elke infectie om.

Is uw CRP verhoogd, dan is een risico-uitspraak op dat moment niet zinvol. Welke CRP normaalwaarde geldt, leest u op uw eigen uitslag. Die grens verschilt per laboratorium.