Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Ontsteking

CRP en hs-CRP: welke test iets zegt over het hart

CRP (C-reactief proteïne) is een eiwit dat levercellen volgens een overzichtsartikel uit 2003 vooral onder invloed van de signaalstof IL-6 maken. De lever brengt het volgens de NVKC in de bloedstroom, waar CRP als algemene signaalstof voor ontstekingen dient.

Volgens de NVKC neemt CRP na het ontstaan van een ontsteking binnen 6 tot 8 uur flink toe, terwijl het lichaam bij hart- en vaatziekten langdurig hele kleine hoeveelheden CRP aanmaakt, die de gewone CRP-test niet meet. Hoe hoog CRP is, laat alleen een bloedtest zien.

Certe geeft vanaf 18 jaar een CRP onder 5 mg/L als referentiewaarde.

Beoordeling door arts inbegrepen

CRP is een eiwit dat de lever maakt en dat binnen 6 tot 8 uur na het begin van een ontsteking flink in het bloed toeneemt. De bovengrens verschilt per laboratorium: 5 mg/l bij Unilabs en Certe, 6 bij Diagnostiek voor U en 10 bij Star-SHL.

  • Een verhoogd CRP kan wijzen op een ontsteking of infectie, maar zegt niet waar die zit of waardoor die komt.
  • Zodra een ontsteking afneemt, kan CRP snel dalen: de halveringstijd van CRP is ongeveer 19 uur, en daardoor is herstel met CRP goed te volgen.
  • Een normaal CRP sluit een beginnende infectie niet uit, omdat CRP pas ongeveer 6 uur na het begin van een ontsteking boven 5 mg/l komt.

Referentiewaarden

Man
mg/l
Normaal < 10 Hoog

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Check je eigen waarde

CRP (C-Reactief Proteïne): wat Nederlandse laboratoria hanteren

De bovengrens loopt van 5 mg/l bij Unilabs tot 10 mg/l bij Star-shl.

Referentiewaarden per groep, in mg/l
Star-shl · Iedereen 0–10 mg/l
0 10
Unilabs · Iedereen 0–5 mg/l
0 5
Certe · Iedereen · 18 jaar en ouder · een grens, geen bereik < 5 mg/L
5
Diagnostiek voor U · Iedereen · een grens, geen bereik < 6 mg/L
6
0 11 mg/l

Bron: Star-shl

Bron: Unilabs

Bron: Certe

Bron: Diagnostiek voor U

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

CRP (C-Reactief Proteïne): wat deze test meet

De gewone CRP-test meet CRP in mg/l, en voor het risico op hart- en vaatziekten wordt volgens de NVKC een gevoeligere bepaling gebruikt, hs-CRP (high sensitive), die ook kleine hoeveelheden CRP kan meten.

CRP (C-Reactief Proteïne): waarom deze waarde ertoe doet

CRP is bij sommige mensen met een chronische ontstekingsziekte zoals reumatoïde artritis aanhoudend verhoogd, en zulke aandoeningen gaan volgens een overzichtsartikel uit 2003 samen met vroegtijdige hart- en vaatziekte.

CRP (C-Reactief Proteïne): zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

CRP (C-Reactief Proteïne): zo bereid je je voor

  1. Ben je ziek geweest? Wacht even

    Nodig

    Heb je in de afgelopen 2 weken koorts, een infectie of een vaccinatie gehad? Wacht dan met prikken tot je weer helemaal beter bent. Deze waarden reageren op ontsteking en geven anders een vertekend beeld.

  2. Liever geen zware training vooraf

    Aanbevolen

    Zware inspanning in de 48 uur ervoor kan deze waarde tijdelijk verhogen. Plan de afname liefst op een rustdag.

  • Water drinken mag altijd. Drink vooraf gewoon, dat maakt het prikken makkelijker.
  • Neem je medicijnen gewoon in, tenzij je eigen arts iets anders heeft gezegd.

CRP (C-Reactief Proteïne): wanneer is meten zinvol?

Voor een vraag over het hartrisico wordt volgens de NVKC hs-CRP gebruikt, en de gewone CRP-test is bedoeld om een ontsteking of infectie op te sporen of het effect van een behandeling te volgen.

CRP (C-Reactief Proteïne): klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een laag CRP kan bij leverfalen voorkomen, omdat leverfalen volgens een overzichtsartikel uit 2003 de aanmaak van CRP vermindert.

Hoge waarden

Volgens de NVKC is een verhoogd CRP een mogelijk teken van een acute ontsteking, en het merendeel van de ontstekingen geeft volgens de NVKC een CRP boven 100 mg/l. Roken en tandvleesontsteking gaan volgens een overzichtsartikel uit 2003 samen met hogere CRP-waarden, wat volgens dat artikel eerder lijkt samen te hangen met plaatselijke ontsteking buiten de slagaders.

CRP (C-Reactief Proteïne): oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Leverfalen

    De lever maakt CRP, en bij leverfalen wordt minder CRP aangemaakt.

  • Statines

    Statines, cholesterolverlagende medicijnen, verlagen CRP, los van hun effect op het cholesterol.

Wat de waarde verhoogt

  • Infectie of acute ontsteking

    Een verhoogd of stijgend CRP kan wijzen op een acute ontsteking of infectie.

  • Afgestorven weefsel

    Afgestorven weefsel is een sterke prikkel voor CRP; na een hartinfarct volgt een grote CRP-reactie.

  • Chronische ontstekingsziekte

    Bij sommige mensen met een chronische ontstekingsziekte, zoals reumatoïde artritis, blijft CRP verhoogd; lupus (SLE), een auto-immuunziekte, geeft ondanks duidelijke ontsteking geen grote CRP-stijging.

  • Overgewicht

    Een hoger BMI gaat samen met een hoger basis-CRP, de CRP-waarde zonder ontsteking, en afvallen verlaagt het.

  • De pil en hormoontabletten

    De anticonceptiepil en hormoontherapie in tabletvorm na de overgang gaan samen met een hoger CRP zonder ontsteking; hormoontherapie via de huid niet.

CRP (C-Reactief Proteïne): leefstijl en deze waarde

Met een verhoogd CRP gaat u naar uw huisarts: CRP is volgens de NVKC een algemene signaalstof die de arts waarschuwt wanneer oorzaak en behandeling verder onderzocht moeten worden.

CRP (C-Reactief Proteïne): veelgestelde vragen

Verlagen statines CRP?

Ja, statines verlagen CRP volgens een overzichtsartikel uit 2003 herhaaldelijk aantoonbaar, los van hun effect op de bloedvetten.

Wat zegt Certe over CRP en het hartrisico?

Certe noemt bij CRP voor het risico op cardiovasculaire aandoeningen een CRP onder 1 mg/L laag risico, 1 tot 3 mg/L gemiddeld risico en boven 3 mg/L verhoogd risico.

CRP (C-Reactief Proteïne): bronnen

  1. Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
  2. Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
  3. Certe, Bepalingenwijzer (referentiewaarden per bepaling), bepalingenwijzer.certe.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenwijzer.certe.nl
  4. Diagnostiek voor U, eLabgids (Referentiewaarden DvU), diagnostiek.getincontrol.eu, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) diagnostiek.getincontrol.eu
  5. Pepys MB, Hirschfield GM. C-reactive protein: a critical update. J Clin Invest 2003;111(12):1805-1812. (opgehaald 2026) pmc.ncbi.nlm.nih.gov
  6. NVKC, Alles over testen: CRP, allesovertesten.nl, geraadpleegd 2026-10-06 (opgehaald 2026) allesovertesten.nl

Onderzoeken met verwante waarden

Deze panelen meten waarden uit dezelfde categorie als deze marker.

Testosteron

Compleet Mannelijk Gezondheidspanel

Een breed mannelijk gezondheidspanel: hormonen, hart, metabole en orgaanfunctie in één bloedafname.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) ALAT (Alanine-aminotransferase) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Triglyceriden Kreatinine Glucose (Nuchter) Vrij T4 (Thyroxine) LDL Cholesterol SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Cholesterol Totaal Vitamine D (25-OH) Vrij Testosteron Testosteron Totaal Ferritine hsCRP (Hoog Sensitief CRP) HDL Cholesterol eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€289,-
Prostaat

Mannen 40+ Panel

Leeftijdsgerichte screening inclusief testosteron en PSA.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) PSA (Prostaatspecifiek Antigeen) ALAT (Alanine-aminotransferase) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Triglyceriden Kreatinine Vrij T4 (Thyroxine) LDL Cholesterol SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Cholesterol Totaal Vitamine D (25-OH) Vrij Testosteron Testosteron Totaal hsCRP (Hoog Sensitief CRP) HDL Cholesterol eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€279,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad

CRP (C-Reactief Proteïne)

€18,-