Haaruitval bloedonderzoek: welke waarden laat je checken?

De meest gestelde vraag die wij over haaruitval binnenkrijgen is niet of het overgaat. Het is: welke waarden moet ik laten prikken?

Eerlijk antwoord: bij een terugwijkende haarlijn zonder verdere klachten meestal geen. Bij haar dat overal tegelijk dunner wordt, is het een ander verhaal.

Ik loop hieronder elke waarde langs die in zo'n panel zit, met een kolom die je nergens anders ziet. Namelijk wanneer een waarde je niets oplevert.

Welke bloedwaarden horen bij haaruitval?

In de praktijk gaat het om zes bepalingen: ferritine, hemoglobine, TSH, vrij T4, vitamine D en vitamine B12. Zink komt er soms bij. Samen dekken ze de aandoeningen die diffuus haarverlies kunnen meeverklaren en die je ook echt kunt aanpakken. Ze zeggen niets over erfelijke kaalheid zelf.

Die rechterkolom is het punt van dit artikel. Een lab dat je alles verkoopt wat meetbaar is, doet je geen plezier.

Wat zegt ferritine bij haaruitval?

Ferritine laat zien hoeveel ijzer je in voorraad hebt, en die voorraad raakt op voordat je hemoglobine daalt. Daarom kan ferritine laag zijn terwijl je bloedbeeld nog normaal oogt. Bij diffuus haarverlies is dit de waarde waar de meeste artsen als eerste naar kijken.

Toch is het bewijs minder hard dan supplementpagina's suggereren.

Een overzicht in de Journal of the American Academy of Dermatology vond onvoldoende grond om iedereen met haaruitval standaard op ijzertekort te screenen (Trost, 2006). De onderzoekers noemen het verband tussen ijzer en de verschillende vormen van haarverlies wisselend beschreven.

Er is nog iets belangrijkers, en dat gaat niet over je haar.

Mannen verliezen niet maandelijks bloed. Een laag ferritine bij een man is daarom nooit alleen een voedingskwestie, en hoort besproken te worden met je huisarts. De NHG-richtlijn over anemie beschrijft welke oorzaken dan in beeld komen.

Meer daarover staat in ijzertekort bij mannen, en de ferritinewaarde zelf leggen we uit op onze pagina over ferritine.

Moet je nuchter zijn voor een haaruitval bloedtest?

Voor ferritine, TSH, vitamine D en B12 hoef je niet nuchter te zijn. Wel is er een voorbereiding die veel belangrijker is en die bijna niemand noemt: stop minstens 48 uur van tevoren met hooggedoseerde biotine. Die zit in vrijwel elk haarsupplement en kan je uitslagen vertekenen.

Dit is geen theoretisch risico.

Veel laboratoriumbepalingen gebruiken biotine in de meetreactie. In een studie in JAMA namen gezonde volwassenen 10 mg biotine per dag, door de onderzoekers omschreven als een dosis die veel in vrij verkrijgbare supplementen voorkomt, waarna meerdere hormoonbepalingen afweken (Li, 2017).

Het advies om er minstens 48 uur voor de afname mee te stoppen komt uit hetzelfde vakgebied (Luong, 2019).

De wrange grap: juist mannen met haaruitval slikken haarvitamines, en juist zij laten hun schildklier prikken. Dat is precies de verkeerde combinatie op de verkeerde dag.

Wanneer heeft prikken bij haaruitval geen zin?

Als je haarlijn zich al jaren geleidelijk terugtrekt bij de inhammen en op de kruin, en je verder nergens last van hebt, levert bloedonderzoek zelden iets op. Dat patroon past bij erfelijke haaruitval, en daar bestaat geen bloedwaarde voor. Ook bij ronde kale plekken of een rode, schilferende hoofdhuid is de huisarts de juiste eerste stap.

Thuisarts beschrijft in gewone taal wanneer je met haaruitval naar de huisarts gaat.

Wat mannen vaak alsnog willen weten: mijn testosteron dan? Begrijpelijke vraag, en toch de verkeerde afslag. Kaalheid draait om hoe gevoelig je haarzakjes zijn voor DHT, niet om de hoogte van je testosteron.

Heb je daarnaast weinig energie, minder zin in seks of moeizame spieropbouw, dan is prikken alsnog logisch. Je test dan die klachten. Dat verhaal staat in laag testosteron bij mannen.

Het hele patroonverhaal, inclusief wanneer testen wel zin heeft, staat in haaruitval bij mannen.

Wat doe je met een normale uitslag?

Een normale uitslag is geen verloren onderzoek. Je hebt dan ijzertekort en een schildklierprobleem afgestreept, en dat scheelt je maanden zoeken in de verkeerde richting. Bij diffuus verlies met normale waarden ligt de oorzaak vaker in een gebeurtenis van een tot drie maanden geleden.

Stel je twee mannen voor met allebei een ferritine van 30 microgram per liter.

De eerste ziet zijn haarlijn al zes jaar langzaam terugwijken en voelt zich verder prima. Voor hem verandert die 30 weinig, want zijn patroon wijst op erfelijke aanleg.

De tweede verliest sinds twee maanden overal haar en is doodmoe. Bij hem is precies dezelfde 30 wel het bespreken waard bij de huisarts.

Hetzelfde getal, twee verschillende gesprekken. Zonder het patroon erbij zegt een losse waarde weinig.

Denk aan een operatie, hoge koorts, flink gewichtsverlies of een nieuwe medicatie.

Die vorm herstelt meestal vanzelf. Reken op een half jaar tot een jaar.

Blijkt je schildklier wel afwijkend, lees dan haaruitval door je schildklier. Overweeg je een middel, dan vergelijken we ze in minoxidil ervaringen.

Wat je nu kunt doen

Kijk eerst naar het patroon en pas daarna naar een buisje bloed. Diffuus verlies plus klachten is een goede reden om te prikken, een langzaam terugwijkende haarlijn niet.

Slik je haarvitamines, leg ze dan twee dagen weg voor de afname. Anders betaal je voor een uitslag die je niet kunt vertrouwen.

Wil je ferritine, TSH, vrij T4, vitamine D en B12 in een keer laten meten, dan zitten die samen in onze uitgebreide gezondheidscheck. Gaat het je alleen om je ijzervoorraad, dan volstaat de ijzerstatus test.

Elk bloedtestresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts.

Bronnen

1. Trost LB, Bergfeld WF, Calogeras E. The diagnosis and treatment of iron deficiency and its potential relationship to hair loss. J Am Acad Dermatol. 2006. PMID 16635664.
2. Almohanna HM, Ahmed AA, Tsatalis JP, Tosti A. The role of vitamins and minerals in hair loss: a review. Dermatol Ther (Heidelb). 2019. PMID 30547302.
3. Li D, Radulescu A, Shrestha RT, et al. Association of biotin ingestion with performance of hormone and nonhormone assays in healthy adults. JAMA. 2017. PMID 28973622.
4. Luong JHT, Male KB, Glennon JD. Biotin interference in immunoassays based on biotin-strept(avidin) chemistry: an emerging threat. Biotechnol Adv. 2019. PMID 30872068.
5. Favresse J, Burlacu MC, Maiter D, Gruson D. Interferences with thyroid function immunoassays: clinical implications and detection algorithm. Endocr Rev. 2018. PMID 29982406.