Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Hart en Vaten

Cholesterol/HDL-ratio: de oude risicomaat naast non-HDL-cholesterol

Cholesterol reist volgens de NVKC door het bloed in lipoproteïnen, vetbolletjes van cholesterol, triglyceriden en bepaalde eiwitten: LDL, slecht cholesterol, brengt het naar de weefsels en organen, en HDL, goed cholesterol, voert het af naar de lever. De cholesterol/HDL-ratio zet het totale cholesterol af tegen dat HDL-cholesterol.

In de bloedvaten kan cholesterol zich volgens de NVKC afzetten en die vernauwen, terwijl een hoog cholesterol volgens Thuisarts geen klachten geeft. Een bloedtest is de enige manier om de cholesterol/HDL-ratio te kennen.

De NVKC hanteert voor de cholesterol/HDL-ratio een grens van kleiner dan 5.

Beoordeling door arts inbegrepen

De cholesterol/HDL-ratio is de verhouding tussen het totaal cholesterol en het HDL-cholesterol. Volgens de NVKC moet de ratio kleiner zijn dan 5, en kleiner dan 3,5 is het best.

  • Geen van de laboratoria Star-SHL, Unilabs en Diagnostiek voor U publiceert een grens voor de cholesterol/HDL-ratio zelf; ze geven grenzen voor cholesterol en HDL-cholesterol apart.
  • Het NHG schat het risico op hart- en vaatziekten in SCORE2 niet langer met de cholesterol/HDL-ratio, maar met het non-HDL-cholesterol.
  • Bij de beoordeling van de cholesterol/HDL-ratio moet volgens de NVKC ook naar de afzonderlijke uitslagen worden gekeken.

Referentiewaarden

Man
mol/mol
Normaal < 5 Hoog

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Check je eigen waarde

Cholesterol/HDL-ratio: wat deze test meet

De cholesterol/HDL-ratio is een verhouding, terwijl het non-HDL-cholesterol volgens het NHG een verschil is: het totaal cholesterol min het HDL-cholesterol. Beide komen uit dezelfde twee laboratoriumwaarden.

Cholesterol/HDL-ratio: waarom deze waarde ertoe doet

De cholesterol/HDL-ratio is uit SCORE2 verdwenen: het NHG gebruikt daarin het non-HDL-cholesterol, omdat dat het cholesterol in alle apoB-bevattende, slechte lipoproteïnen meeneemt, en bovendien kan het non-HDL-cholesterol niet-nuchter worden bepaald. SCORE2 schat volgens het NHG het tienjaarsrisico op fatale en niet-fatale hart- en vaatziekten bij mensen van 40 tot 70 jaar bij wie de risicofactoren de afgelopen jaren ongeveer stabiel zijn geweest.

Cholesterol/HDL-ratio: zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
In welke test
Cardiovasculaire Gezondheid · €218,- · Metabole Gezondheid Check · €129,- · Mannen 40+ Panel · €279,- · Compleet Mannelijk Gezondheidspanel · €289,-
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

Cholesterol/HDL-ratio: wanneer is meten zinvol?

Voor een risicoschatting vraagt de huisarts volgens het NHG een lipidenprofiel aan, met LDL-cholesterol, HDL-cholesterol, non-HDL-cholesterol, totaal cholesterol en triglyceriden, waaruit ook de cholesterol/HDL-ratio volgt.

Cholesterol/HDL-ratio: klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een cholesterol/HDL-ratio onder 3,5 geldt bij de NVKC als het best, en cholesterol kan volgens de NVKC ook verlaagd zijn een paar dagen na een hartaanval.

Hoge waarden

Een cholesterol/HDL-ratio van 5 of meer is volgens de NVKC te hoog. Een jarenlang te hoog cholesterol geeft volgens Thuisarts een groter risico op onder meer hartkramp, etalagebenen, nierschade, een hartaanval en een beroerte, al krijgt niet iedereen met een hoog cholesterol deze ziektes.

Cholesterol/HDL-ratio: oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Regelmatig bewegen

    Regelmatig bewegen kan het HDL-cholesterol verhogen en het LDL-cholesterol verlagen.

  • Cholesterolverlagende medicijnen

    Sommige cholesterolmedicijnen, waaronder bepaalde statines, kunnen het HDL-cholesterol verhogen en het LDL-cholesterol verlagen.

Wat de waarde verhoogt

  • Hoog totaal cholesterol

    Een hoog cholesterol, het getal boven de deelstreep van de ratio, kan komen door ongezond eten, te zwaar zijn, weinig bewegen, sommige ziektes zoals een te langzaam werkende schildklier, of veel mensen met een heel hoog cholesterol in de familie.

  • Roken

    Roken en meeroken kunnen het HDL-cholesterol verlagen, het getal waardoor de ratio gedeeld wordt.

  • Bepaalde medicijnen

    Bij sommige mensen kunnen bètablokkers, anabole steroïden zoals testosteron, progestagenen in sommige anticonceptiepillen en hormoontherapie voor de overgang, en benzodiazepinen het HDL-cholesterol verlagen.

  • Diabetes

    Diabetes kan het HDL-cholesterol verlagen.

Cholesterol/HDL-ratio: leefstijl en deze waarde

Een te hoge cholesterol/HDL-ratio legt u voor aan uw huisarts. Een hoog cholesterol kan volgens Thuisarts komen door ongezond eten, te zwaar zijn, weinig bewegen, sommige ziektes zoals een te langzaam werkende schildklier, of erfelijkheid.

Cholesterol/HDL-ratio: veelgestelde vragen

Waarom kijkt het NHG naar non-HDL-cholesterol in plaats van de cholesterol/HDL-ratio?

Het NHG gebruikt in SCORE2 non-HDL-cholesterol in plaats van de cholesterol/HDL-ratio, omdat non-HDL-cholesterol het cholesterol in alle apoB-bevattende, slechte lipoproteïnen meeneemt. Non-HDL-cholesterol kan volgens het NHG bovendien niet-nuchter worden bepaald.

Cholesterol/HDL-ratio: bronnen

  1. MedlinePlus, HDL: The "Good" Cholesterol, U.S. National Library of Medicine, last updated 2026-08-03, geraadpleegd 2026-10-16 (opgehaald 2026) medlineplus.gov
  2. Thuisarts.nl (NHG), Ik heb een hoog cholesterol, geraadpleegd 2026-10-16 (opgehaald 2026) thuisarts.nl

Testproducten

Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.

Prostaat

Mannen 40+ Panel

Leeftijdsgerichte screening inclusief testosteron en PSA.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) PSA (Prostaatspecifiek Antigeen) ALAT (Alanine-aminotransferase) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Triglyceriden Kreatinine Vrij T4 (Thyroxine) LDL Cholesterol SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Cholesterol Totaal Vitamine D (25-OH) Vrij Testosteron Testosteron Totaal hsCRP (Hoog Sensitief CRP) HDL Cholesterol eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€279,-
Testosteron

Compleet Mannelijk Gezondheidspanel

Een breed mannelijk gezondheidspanel: hormonen, hart, metabole en orgaanfunctie in één bloedafname.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) ALAT (Alanine-aminotransferase) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Triglyceriden Kreatinine Glucose (Nuchter) Vrij T4 (Thyroxine) LDL Cholesterol SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Cholesterol Totaal Vitamine D (25-OH) Vrij Testosteron Testosteron Totaal Ferritine hsCRP (Hoog Sensitief CRP) HDL Cholesterol eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€289,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad