Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Lever

Alkalische fosfatase bij mannen: de grens, de lever en wat de waarde zegt

De lever is volgens de Cleveland Clinic de plek waar alkalische fosfatase vooral voorkomt, en daarom geldt het vaak als leverenzym, al zit het ook in de botten, galwegen, nieren en darmen. Een enzym is volgens de Cleveland Clinic een eiwit dat als katalysator werkt en zo processen in het lichaam laat verlopen.

Een hoge waarde kan volgens de Cleveland Clinic wijzen op een leverziekte zoals hepatitis of levercirrose, of op een botaandoening; tussen 15 en 50 jaar ligt de waarde bij mannen volgens die bron iets hoger dan bij vrouwen. Alleen een bloedtest geeft de waarde.

Certe hanteert voor mannen boven 19 jaar minder dan 115 U/l.

Beoordeling door arts inbegrepen

Alkalische fosfatase is een enzym dat in het bloed vooral uit de lever en de botten komt. Een hoge waarde kan volgens de Cleveland Clinic wijzen op een leverziekte of een botaandoening, een lage waarde onder meer op ondervoeding.

  • Voor alkalische fosfatase hanteren Star-SHL en Unilabs bij mannen van 19 tot en met 50 jaar 45 tot 128 U/l en bij vrouwen van die leeftijd 38 tot 123 U/l.
  • Certe hanteert voor alkalische fosfatase boven 19 jaar minder dan 115 U/l bij mannen en minder dan 98 U/l bij vrouwen; Diagnostiek voor U boven 18 jaar 40 tot 120 U/l.
  • Een iso-enzymtest kan volgens de Cleveland Clinic laten zien of alkalische fosfatase uit de lever of uit de botten komt.

Referentiewaarden

Bekijk de waarde die voor jou geldt:

Kies man of vrouw — dit bereik verschilt per geslacht.

Vul je leeftijd in — dit bereik verandert met de leeftijd.

Dit bereik hangt ook af van bijvoorbeeld cyclusfase of afnamemateriaal; de gemarkeerde rijen gelden voor jouw groep.

Jouw referentiewaarde
u/l
44 190 u/l
Referentiewaarden per groep, in u/l
Man · 13–18 jaar 63–190 u/l
63 190
Man · 19–50 jaar 45–128 u/l
45 128
Man · 51–65 jaar 46–126 u/l
46 126
Man · 66–80 jaar 44–134 u/l
44 134
Man · 81 jaar en ouder 45–145 u/l
45 145
44 190 u/l

Bron: NVKC Referentiepopulatie: Nederlandse huisartsenpopulatie (NUMBER, n=7.574.327)

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Check je eigen waarde

Alkalische Fosfatase: wat Nederlandse laboratoria hanteren

Referentiewaarden per groep, in u/l
Star-shl · Man · 19–50 jaar 45–128 U/l
45 128
Star-shl · Man · 51–65 jaar 46–126 U/l
46 126
Star-shl · Man · 66–80 jaar 44–134 U/l
44 134
Star-shl · Man · 81 jaar en ouder 45–145 U/l
45 145
Unilabs · Man · 19–50 jaar 45–128 U/l
45 128
Unilabs · Man · 51–65 jaar 46–126 U/l
46 126
Unilabs · Man · 66–80 jaar 44–134 U/l
44 134
Unilabs · Man · 81 jaar en ouder 45–145 U/l
45 145
Certe · Man · 19 jaar en ouder · een grens, geen bereik < 115 U/L
115
Diagnostiek voor U · Iedereen · 19 jaar en ouder 40–120 U/L
40 120
0 159,5 u/l

Bron: Star-shl

Bron: Unilabs

Bron: Certe

Bron: Diagnostiek voor U

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

Alkalische Fosfatase: wat deze test meet

Een ALP-bepaling meet in U/l de alkalische fosfatase in het bloed; Certe meet het enzymatisch en noemt als bron voor volwassenen de publicatie CCLM 2011;49:1439-46.

Alkalische Fosfatase: waarom deze waarde ertoe doet

Hepatitis, levercirrose en een vernauwde galweg of een galweg die door kanker is afgesloten, kunnen volgens de Cleveland Clinic een hoge alkalische fosfatase uit de lever geven; daarom telt deze waarde voor de lever.

Alkalische Fosfatase: zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
In welke test
Volledig Metabool Onderzoek · €149,-
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

Alkalische Fosfatase: wanneer is meten zinvol?

Een ALP-test kan volgens de Cleveland Clinic een bestaande lever- of botaandoening volgen, om te zien of die verbetert, verslechtert of gelijk blijft.

Alkalische Fosfatase: klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een alkalische fosfatase die abnormaal laag is, kan volgens de Cleveland Clinic samengaan met zeldzame erfelijke aandoeningen zoals hypofosfatasie en de ziekte van Wilson, naast ondervoeding en een tekort aan zink of magnesium.

Hoge waarden

Hepatitis, levercirrose, een vernauwde galweg en een galwegafsluiting door kanker zijn volgens de Cleveland Clinic leveroorzaken van een hoge alkalische fosfatase. Bij een lichte verhoging volgt de zorgverlener de waarde volgens die bron waarschijnlijk eerst in de tijd.

Alkalische Fosfatase: oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Ondervoeding

    Ondervoeding kan een lage alkalische fosfatase geven, die minder vaak voorkomt dan een hoge.

  • Tekort aan zink of magnesium

    Een tekort aan zink of aan magnesium kan een lage alkalische fosfatase geven.

  • Traag werkende schildklier (hypothyreoïdie)

    Een traag werkende schildklier kan een lage alkalische fosfatase geven.

  • Zeldzame erfelijke aandoeningen, zoals hypofosfatasie

    Zeldzame erfelijke aandoeningen, waaronder hypofosfatasie en de ziekte van Wilson, kunnen een lage alkalische fosfatase geven.

Wat de waarde verhoogt

  • Vernauwde of afgesloten galwegen

    Een vernauwde galweg, of een galweg die door kanker wordt afgesloten, kan een hoge alkalische fosfatase uit de lever geven.

  • Leverontsteking (hepatitis) of levercirrose

    Hepatitis, een ontsteking van de lever, en levercirrose kunnen een hoge alkalische fosfatase geven.

  • Zwangerschapscholestase

    Zwangerschapscholestase is een leverziekte die laat in de zwangerschap kan ontstaan en een hoge alkalische fosfatase kan geven.

  • Genezende botbreuk

    Een botbreuk die geneest, kan een hoge alkalische fosfatase uit bot geven.

  • Botziekten zoals de ziekte van Paget of osteomalacie

    De ziekte van Paget, een zeldzame chronische botziekte, en osteomalacie, die de botten verzwakt, kunnen een hoge alkalische fosfatase uit bot geven.

Alkalische Fosfatase: leefstijl en deze waarde

Bij een verhoogde alkalische fosfatase kan een zorgverlener volgens de Cleveland Clinic aanvullende tests laten doen, zoals een iso-enzymtest, zodat duidelijk wordt of het extra enzym uit de lever of uit de botten komt. Bespreek de uitslag met uw huisarts.

Alkalische Fosfatase: veelgestelde vragen

Hebben mannen een hogere alkalische fosfatase dan vrouwen?

Tussen 15 en 50 jaar is de alkalische fosfatase volgens de Cleveland Clinic bij mannen iets hoger dan bij vrouwen, en Certe hanteert boven 19 jaar voor mannen minder dan 115 U/l en voor vrouwen minder dan 98 U/l.

Alkalische Fosfatase: bronnen

  1. den Elzen WPJ, Brouwer N, Thelen MH, Le Cessie S, Haagen I-A, Cobbaert CM. NUMBER: standardized reference intervals in the Netherlands using a 'big data' approach. Clin Chem Lab Med 2018;57(1):42-56. (opgehaald 2026) doi.org
  2. Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
  3. Diagnostiek voor U, eLabgids (Referentiewaarden DvU), diagnostiek.getincontrol.eu, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) diagnostiek.getincontrol.eu
  4. Certe, Bepalingenwijzer (referentiewaarden per bepaling), bepalingenwijzer.certe.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenwijzer.certe.nl
  5. Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
  6. Cleveland Clinic Health Library, Alkaline Phosphatase (ALP), my.clevelandclinic.org, geraadpleegd 2026-10-18 (opgehaald 2026) my.clevelandclinic.org

Testproducten

Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.

Hart en vaten

Volledig Metabool Onderzoek

Uitgebreid metabool panel: elektrolyten, nieren, lever, glucose, HbA1c en eiwit.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) ALAT (Alanine-aminotransferase) Calcium Alkalische Fosfatase ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Bilirubine Totaal Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Glucose (Nuchter) Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Direct Bilirubine (indirect)
€149,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad

Alkalische Fosfatase

€8,-