Te snel klaarkomen heet medisch een vroegtijdige zaadlozing. De klinische grens ligt lager dan de meeste mannen denken: ongeveer één minuut na penetratie, en dan pas als het bijna altijd gebeurt en je er last van hebt. In een onderzoek in vijf landen lag de mediane tijd op 5,4 minuten (Waldinger, 2005).
Die twee getallen naast elkaar zeggen alles. De meeste mannen die zich zorgen maken, vallen ruim binnen normaal.
Dat is geen wegwuiven. Als jij er last van hebt, telt dat. Maar het helpt om te weten waar je staat.
Wat is te snel eigenlijk?
Niet wat je op internet leest. De International Society for Sexual Medicine hanteert drie voorwaarden tegelijk: de zaadlozing komt vrijwel altijd binnen ongeveer één minuut, je kunt hem niet uitstellen, en je hebt er last van (Serefoglu, 2014). Alle drie, niet één.
Die derde voorwaarde vergeten mannen structureel.
Zonder last is er geen probleem om op te lossen. Met last is er een probleem, ook als de klok zegt dat je binnen normaal valt.
De verdeling van die tijd, de IELT, is behoorlijk scheef. Hier is hoe de vijf landen in het onderzoek eruitzagen.
| Meting | Waarde | Wat het betekent |
|---|---|---|
| Mediane IELT | 5,4 minuten | De helft zit erboven, de helft eronder |
| Volledige spreiding | 0,55 tot 44,1 minuten | Het verschil tussen mannen is enorm |
| Laagste landmediaan | 3,7 minuten (Turkije) | Ook per land verschilt het |
| Klinische grens | Circa 1 minuut | Pas hieronder spreekt men van vroegtijdig |
Kijk naar die spreiding. Van 33 seconden tot ruim 44 minuten, allemaal bij gewone mannen. Er is geen "juiste" duur.
Waar komt het vandaan?
Meestal uit een combinatie van aanleg en aangeleerde snelheid, niet uit een ziekte. Bij mannen die het altijd al hadden, de levenslange vorm, speelt aanleg in de serotonine-huishouding waarschijnlijk mee. Bij mannen bij wie het later kwam, de verworven vorm, zit er vaker iets anders onder.
Dat onderscheid is het bruikbaarste dat je uit dit hele stuk kunt meenemen.
Neem twee mannen van 34. De een heeft het sinds zijn eerste keer, de ander sinds vorig jaar. Zelfde klacht, totaal ander verhaal. Bij de eerste ligt de nadruk op techniek en soms medicatie. Bij de tweede is de vraag: wat is er vorig jaar veranderd?
Bij die verworven vorm zijn stress, relatieveranderingen, een schildklier die te snel werkt en erectieproblemen bekende meespelers.
Kan het door erectieproblemen komen?
Dat is vaker het geval dan mannen doorhebben. Wie bang is zijn erectie te verliezen, haast zich onbewust. Dan lijkt het op te snel klaarkomen, terwijl het probleem eronder een erectieprobleem is.
Behandel je dan de snelheid, dan los je het verkeerde op.
Erectieproblemen zijn gangbaar: in de Massachusetts Male Aging Study had 52 procent van de mannen tussen 40 en 70 er in enige mate mee te maken (Feldman, 1994). Wat het woord impotentie allemaal omvat, hebben we apart uitgeschreven.
Is je ochtenderectie verdwenen, dan is dat een aanwijzing dat er lichamelijk iets meespeelt.
Spelen hormonen een rol?
Minder dan bij libido, maar niet nul. Een te snel werkende schildklier wordt genoemd bij de verworven vorm, en dat is een van de weinige hormonale oorzaken die je in bloed terugziet. Testosteron speelt hier een kleinere rol dan de supplementenindustrie suggereert.
Zin en timing zijn twee verschillende systemen. Dat wordt vaak door elkaar gehaald.
Speelt er ook minder zin, dan is ons overzicht over minder zin in seks en je hormonen een beter startpunt dan dit stuk. Chronische stress raakt beide: zie cortisol en testosteron.
Hoe een zaadlozing technisch verloopt, staat in zaadlozing: hoe werkt het.
Wat kun je eraan doen?
De gedragstechnieken zijn de bekendste eerste stap: de stop-startmethode en de knijptechniek, waarbij je vlak voor het punt van onvermijdelijkheid pauzeert. Ze vragen oefening en werken beter met een partner die meedoet. Daarnaast bestaan er medicijnen, en dat is een gesprek voor je huisarts.
Wat mij opvalt bij dit onderwerp: de markt zit vol sprays, pillen en "trainingen" met grote beloften en geen enkel bewijs.
Thuisarts.nl, het patiëntenplatform van het Nederlands Huisartsen Genootschap, beschrijft hoe je seksuele klachten bij je huisarts aankaart. Dat is een betere eerste stap dan een webshop.
De bekkenbodem verdient een vermelding. Die spieren doen het werk bij de uitdrijving, en er is groeiende aandacht voor bekkenfysiotherapie bij deze klacht.
Wanneer is bloedonderzoek zinvol?
Er bestaat geen bloedtest voor te snel klaarkomen. Wel kan je huisarts bij de verworven vorm naar je schildklier kijken, en naar hormonen als er ook minder zin of erectieproblemen meespelen. Dat is dus onderzoek naar de context, niet naar de klacht zelf.
Kwam het plotseling? Dat is de vraag die bepaalt of meten zin heeft.
Het Schildklierfunctie panel brengt je schildklierwaarden in beeld. Speelt er meer, dan kijkt het Hormonen Man panel naar je mannelijke hormonen. Wat je zonder verwijzing kunt laten testen, lees je in bloedtest zonder verwijzing.
Speelt het al jaren en heb je er echt last van, maak dan een dubbele afspraak bij je huisarts en noem het in de eerste zin.
Bronnen
- Waldinger MD, Quinn P, Dilleen M, Mundayat R, Schweitzer DH, Boolell M. A multinational population survey of intravaginal ejaculation latency time. J Sex Med. 2005;2(4):492-497. PMID: 16422843.
- Serefoglu EC, McMahon CG, Waldinger MD, et al. An evidence-based unified definition of lifelong and acquired premature ejaculation: report of the second International Society for Sexual Medicine Ad Hoc Committee for the Definition of Premature Ejaculation. J Sex Med. 2014;11(6):1423-1441. PMID: 24848805.
- Feldman HA, Goldstein I, Hatzichristou DG, Krane RJ, McKinlay JB. Impotence and its medical and psychosocial correlates: results of the Massachusetts Male Aging Study. J Urol. 1994;151(1):54-61. PMID: 8254833.
- Thuisarts.nl. Ik wil seksuele klachten bespreken met mijn huisarts. Nederlands Huisartsen Genootschap.
Disclaimer
Caliberhealth werkt met BIG-geregistreerde artsen die je bloedresultaten beoordelen. Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen medisch advies van je huisarts of specialist. Een bloedtest is een hulpmiddel, geen diagnose op zichzelf. Bij ernstige klachten neem je contact op met je huisarts, of bel je bij spoed 112.
Auteur
