Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Nieren

Leukocyten in urine bij mannen: wat de uitslag wel en niet aantoont

Leukocyten in de urine zijn witte bloedcellen, cellen van het afweersysteem dat het lichaam tegen vreemde indringers beschermt. Er komen er meer in de urine bij een ontsteking van de blaas of de nieren, en ook bij een ontsteking van de plasbuis, bijvoorbeeld door een soa.

Pijn bij het plassen of vaak moeten plassen past bij een urineweginfectie, en bij seksueel actieve mannen onder de 65 ook bij een seksueel overdraagbare infectie. Afweercellen in de urine zijn alleen met urineonderzoek aan te tonen.

Op de teststrip scoren leukocyten van negatief, de verwachte uitslag, via spoor tot +++. Bij mannen onder de 65 met een vermoedelijke urineweginfectie, een laag risico op complicaties en geen katheter sluit een negatieve strip een infectie volgens de Britse richtlijn niet betrouwbaar uit.

Beoordeling door arts inbegrepen

Leukocyten zijn witte bloedcellen, de cellen die infecties bestrijden; de leukocytenstrip zoekt in de urine naar een enzym dat ze afgeven, en normaal is de uitslag negatief.

  • Een positieve leukocytenstrip past bij een ontsteking van de nieren, blaas of urinewegen, maar is geen diagnose: nitriet, klachten en een urinekweek wegen mee.
  • De leukocytenstrip mist een deel van de infecties: in onderzoek was hij positief bij 72 tot 97 procent van de bewezen urineweginfecties.
  • Boven de 65 jaar is de leukocytenstrip minder betrouwbaar, omdat bacteriën en witte bloedcellen in de urine zonder infectie dan vaker voorkomen.

Referentiewaarden

Verwachte uitslag Negatief

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Leukocyten (urine): wat deze test meet

Wat de leukocytenstrip opspoort, is leukocyten-esterase: een enzym van neutrofielen, een soort witte bloedcel.

Onder de microscoop worden de leukocyten zelf geteld in een urinesediment, en een urinekweek laat zien of er bacteriën groeien.

Leukocyten (urine): waarom deze waarde ertoe doet

Bij mannen onder de 65 met een vermoedelijke urineweginfectie, een laag risico op complicaties en geen katheter dient de leukocytenstrip volgens de Britse richtlijn voor de eerste lijn alleen om een infectie aannemelijk te maken, en een positief nitriet maakt een infectie waarschijnlijker.

Bacteriën in de urine zonder infectie zijn bij mannen onder de 65 zeldzaam. Bij seksueel actieve mannen onder de 65 met plasklachten laat de richtlijn aan seksueel overdraagbare infecties zoals chlamydia en gonorroe denken, en aan een ontsteking van de plasbuis na seks of door irriterende stoffen.

Een soa zoals chlamydia kan leukocyten in de urine geven terwijl de kweek niets laat groeien, wat steriele pyurie heet. Andere mogelijke verklaringen zijn onder meer een eerdere antibioticakuur, een katheter, stenen in de urinewegen, een blaastumor of tuberculose van de nier.

Leukocyten (urine): zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

Leukocyten (urine): wanneer is meten zinvol?

Een urinetest op leukocyten past bij plasklachten zoals pijn bij het plassen of vaak of met aandrang moeten plassen.

Leukocyten (urine): klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een negatieve leukocytenstrip is de verwachte uitslag; voor de diagnose bij mannen onder de 65 met een vermoedelijke urineweginfectie, een laag risico op complicaties en geen katheter adviseert de Britse richtlijn wel altijd een urinekweek in te sturen, opgevangen voordat antibiotica worden gegeven.

Hoge waarden

Bij een man onder de 65 met een positieve leukocytenstrip zijn koorts of algemene ziekteverschijnselen naast plasklachten een reden om contact op te nemen met een arts, omdat die volgens de Britse richtlijn sterk wijzen op betrokkenheid van de prostaat of op een nierbekkenontsteking.

Een acute prostaatontsteking kan zich bij mannen onder de 65 volgens die richtlijn uiten met een plotselinge koortsige ziekte. Bij mannen onder de 65 noemt de richtlijn als mogelijke uitingen ook pijn in de onderrug, boven het schaambeen, in het perineum (de huid tussen balzak en anus) of soms in de endeldarm, plasklachten zoals pijn, vaak moeten plassen, aandrang of niet kunnen plassen, of een zeer gevoelige prostaat bij onderzoek.

Leukocyten (urine): oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Vitamine C

    Vitamine C in de urine kan de leukocytenstrip vals negatief maken.

  • Geconcentreerde urine, glucose of eiwit

    Erg geconcentreerde urine of veel glucose of eiwit in de urine kan de leukocytenstrip vals negatief maken.

  • Sommige antibiotica

    Sommige antibiotica, zoals nitrofurantoïne, tetracycline en gentamicine, kunnen de leukocytenstrip vals negatief maken.

Wat de waarde verhoogt

  • Urineweginfectie

    Bij een blaasontsteking of andere urineweginfectie zijn vaak leukocyten in de urine aan te tonen; samen met een positieve nitriettest wijzen ze op een urineweginfectie.

  • Soa, zoals chlamydia

    Een soa, zoals chlamydia, kan leukocyten in de urine geven terwijl een gewone urinekweek niets laat groeien.

  • Ontsteking zonder bacteriegroei

    Leukocyten in de urine zonder groei in de kweek kunnen onder meer passen bij een eerdere antibioticakuur, een katheter, stenen in de urinewegen of een blaastumor.

  • Bacteriën en witte bloedcellen zonder infectie bij ouderen

    Boven de 65 jaar hebben steeds meer mensen bacteriën en witte bloedcellen in de urine zonder infectie; dat kan de leukocytenstrip positief maken, en antibiotica helpen dan niet.

  • Verontreinigd urinemonster

    Urine die niet schoon is opgevangen kan de leukocytenstrip vals positief maken.

Leukocyten (urine): leefstijl en deze waarde

Vertel de arts bij leukocyten in de urine en plasklachten ook over de seksuele voorgeschiedenis, omdat de Britse richtlijn bij seksueel actieve mannen onder de 65 naar soa's laat vragen. Heeft een man onder de 65 twee urineweginfecties in zes maanden of drie in twaalf maanden, de huidige meegeteld, dan raadt dezelfde richtlijn verwijzing naar een uroloog aan.

Leukocyten (urine): veelgestelde vragen

Wat betekenen leukocyten en nitriet in urine samen bij een man?

Bij mannen onder de 65 met een vermoedelijke urineweginfectie, een laag risico op complicaties en geen katheter kunnen positieve leukocyten op een ontsteking wijzen, en vooral een positief nitriet maakt een urineweginfectie waarschijnlijker. Voor mannen onder de 65 met een vermoedelijke urineweginfectie, een laag risico op complicaties en geen katheter noemt de Britse richtlijn bij een positief nitriet een positief voorspellende waarde van 96 procent: 96 van elke 100 van die mannen met een positief nitriet hadden een urineweginfectie.

Kan een soa leukocyten in de urine geven?

Ja, een seksueel overdraagbare infectie zoals chlamydia of gonorroe kan leukocyten in de urine geven. Leukocyten in de urine terwijl de kweek niets laat groeien, kunnen bij chlamydia passen.

Leukocyten (urine): bronnen

  1. Hitzeman N, Greer D, Carpio E. Office-Based Urinalysis: A Comprehensive Review. Am Fam Physician 2022;106(1):27-35B. (opgehaald 2026) aafp.org
  2. Simerville JA, Maxted WC, Pahira JJ. Urinalysis: a comprehensive review. Am Fam Physician 2005;71(6):1153-1162. (opgehaald 2026) aafp.org
  3. UK Health Security Agency. Diagnosis of urinary tract infections: quick reference tools for primary care, updated 7 July 2025. (opgehaald 2026) gov.uk

Onderzoeken met verwante waarden

Deze panelen meten waarden uit dezelfde categorie als deze marker.

Hart en vaten

Volledig Metabool Onderzoek

Uitgebreid metabool panel: elektrolyten, nieren, lever, glucose, HbA1c en eiwit.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) ALAT (Alanine-aminotransferase) Calcium Alkalische Fosfatase ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Bilirubine Totaal Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Glucose (Nuchter) Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Direct Bilirubine (indirect)
€149,-
Testosteron

Compleet Mannelijk Gezondheidspanel

Een breed mannelijk gezondheidspanel: hormonen, hart, metabole en orgaanfunctie in één bloedafname.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) ALAT (Alanine-aminotransferase) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Triglyceriden Kreatinine Glucose (Nuchter) Vrij T4 (Thyroxine) LDL Cholesterol SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Cholesterol Totaal Vitamine D (25-OH) Vrij Testosteron Testosteron Totaal Ferritine hsCRP (Hoog Sensitief CRP) HDL Cholesterol eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€289,-
Prostaat

Mannen 40+ Panel

Leeftijdsgerichte screening inclusief testosteron en PSA.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) PSA (Prostaatspecifiek Antigeen) ALAT (Alanine-aminotransferase) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Triglyceriden Kreatinine Vrij T4 (Thyroxine) LDL Cholesterol SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Cholesterol Totaal Vitamine D (25-OH) Vrij Testosteron Testosteron Totaal hsCRP (Hoog Sensitief CRP) HDL Cholesterol eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€279,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad