Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Nieren

Zuurgraad van urine (pH): nierstenen, nierfunctie en de waarde

Urine is meer of minder zuur, en die zuurgraad wordt uitgedrukt in de pH; zuren uit het bloed worden volgens MedlinePlus door de nieren verwijderd. Bij een lage pH is de urine zuur, bij een hoge pH minder zuur of basisch.

Welke soort niersteen kan ontstaan, hangt volgens MedlinePlus af van hoe zuur de urine is, en een hoge pH kan onder meer komen door nieren die zuren niet goed verwijderen of door nierfalen. Hoe zuur de urine is, toont alleen een urinetest.

Certe geeft 4,5 tot 8 voor de pH van urine bij de sneltest die het in het ziekenhuis doet.

Beoordeling door arts inbegrepen

De pH van urine geeft aan hoe zuur de urine is: een lage pH hoort bij zure urine, een hoge pH bij minder zure, basische urine. Een afwijkende pH kan volgens MedlinePlus onder meer komen door de nieren, een urineweginfectie, braken of diarree.

  • Star-SHL hanteert voor de pH van urine 4,5 tot 8,0, Unilabs 5 tot 8 en Diagnostiek voor U 5,0 tot 7,0.
  • Veel fruit, groente of zuivel anders dan kaas kan de pH van urine volgens MedlinePlus verhogen, veel vis, vlees of kaas kan haar verlagen.
  • Sommige medicijnen, zoals natriumbicarbonaat en acetazolamide, kunnen volgens MedlinePlus de uitslag van een urine-pH-test beïnvloeden.

Referentiewaarden

Man
pH
Laag 4.5 Normaal 8 Hoog

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Zuurgraad (urine): wat Nederlandse laboratoria hanteren

De bovengrens loopt van 7 pH bij Diagnostiek voor U tot 8 pH bij Star-shl.

Referentiewaarden per groep, in pH
Star-shl · Iedereen 4,5–8,0 pH
4,5 8
Unilabs · Iedereen 5–8 pH
5 8
Certe · Iedereen · sneltest in het ziekenhuis 4,5–8,0 pH
4,5 8
Diagnostiek voor U · Iedereen 5–7 pH
5 7
0 8,8 pH

Bron: Star-shl

Bron: Unilabs

Bron: Certe

Bron: Diagnostiek voor U

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

Zuurgraad (urine): wat deze test meet

Een bepaling van de urine-pH meet de zuurgraad van de urine, en Certe noemt als bron voor zijn grenzen het Handboek medische laboratoriumdiagnostiek van Pekelharing uit 2013.

Zuurgraad (urine): waarom deze waarde ertoe doet

Nierstenen maken de zuurgraad van urine van belang: volgens MedlinePlus kan een urine-pH-test onder meer worden gedaan om te zien of iemand risico loopt op nierstenen.

Zuurgraad (urine): zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

Zuurgraad (urine): wanneer is meten zinvol?

Een urine-pH-test kan volgens MedlinePlus worden aangevraagd bij een risico op nierstenen of een vermoeden van renale tubulaire acidose; meld vooraf welke medicijnen u gebruikt, omdat sommige de uitslag kunnen beïnvloeden.

Zuurgraad (urine): klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een urine-pH onder de ondergrens van het laboratorium hoort bij zure urine en kan volgens MedlinePlus het gevolg zijn van metabole acidose, te veel zuur in de lichaamsvloeistoffen zoals bij diabetische ketoacidose, of van diarree of uithongering.

Hoge waarden

Nieren die zuren niet goed uit het bloed verwijderen, renale tubulaire acidose genoemd, en nierfalen kunnen volgens MedlinePlus een hoge urine-pH geven; ook een urineweginfectie en braken staan in die lijst.

Zuurgraad (urine): oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Diarree

    Een lage urine-pH kan komen door diarree.

  • Te veel zuur in de lichaamsvloeistoffen (metabole acidose)

    Te veel zuur in de lichaamsvloeistoffen, zoals bij diabetische ketoacidose, kan een lage urine-pH geven.

  • Uithongering

    Uithongering staat in de lijst van mogelijke oorzaken van een lage urine-pH.

Wat de waarde verhoogt

  • Nieren die zuren niet goed verwijderen (renale tubulaire acidose)

    Een hoge urine-pH kan komen door nieren die zuren niet goed uit het bloed verwijderen.

  • Nierfalen

    Nierfalen staat in de lijst van mogelijke oorzaken van een hoge urine-pH.

  • Urineweginfectie

    Een urineweginfectie kan een hoge urine-pH geven.

  • Braken of het leegzuigen van de maag

    Braken en het leegzuigen van de maag om vocht te verwijderen kunnen een hoge urine-pH geven.

Zuurgraad (urine): leefstijl en deze waarde

Bespreek een afwijkende urine-pH met uw huisarts, zeker als u eerder nierstenen had, en eet volgens het advies van MedlinePlus in de dagen voor de test normaal en gevarieerd.

Zuurgraad (urine): veelgestelde vragen

Heeft de pH van urine invloed op nierstenen?

De pH van urine bepaalt volgens MedlinePlus mee welke soort niersteen kan ontstaan, omdat verschillende soorten stenen afhangen van hoe zuur de urine is.

Zuurgraad (urine): bronnen

  1. Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
  2. Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
  3. Certe, Bepalingenwijzer (referentiewaarden per bepaling), bepalingenwijzer.certe.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenwijzer.certe.nl
  4. Diagnostiek voor U, eLabgids (Referentiewaarden DvU), diagnostiek.getincontrol.eu, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) diagnostiek.getincontrol.eu
  5. MedlinePlus Medical Encyclopedia, Urine pH test, medlineplus.gov, geraadpleegd 2026-10-18 (opgehaald 2026) medlineplus.gov

Onderzoeken met verwante waarden

Deze panelen meten waarden uit dezelfde categorie als deze marker.

Hart en vaten

Volledig Metabool Onderzoek

Uitgebreid metabool panel: elektrolyten, nieren, lever, glucose, HbA1c en eiwit.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) ALAT (Alanine-aminotransferase) Calcium Alkalische Fosfatase ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Bilirubine Totaal Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Glucose (Nuchter) Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Direct Bilirubine (indirect)
€149,-
Testosteron

Compleet Mannelijk Gezondheidspanel

Een breed mannelijk gezondheidspanel: hormonen, hart, metabole en orgaanfunctie in één bloedafname.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) ALAT (Alanine-aminotransferase) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Triglyceriden Kreatinine Glucose (Nuchter) Vrij T4 (Thyroxine) LDL Cholesterol SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Cholesterol Totaal Vitamine D (25-OH) Vrij Testosteron Testosteron Totaal Ferritine hsCRP (Hoog Sensitief CRP) HDL Cholesterol eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€289,-
Prostaat

Mannen 40+ Panel

Leeftijdsgerichte screening inclusief testosteron en PSA.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) PSA (Prostaatspecifiek Antigeen) ALAT (Alanine-aminotransferase) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Triglyceriden Kreatinine Vrij T4 (Thyroxine) LDL Cholesterol SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Cholesterol Totaal Vitamine D (25-OH) Vrij Testosteron Testosteron Totaal hsCRP (Hoog Sensitief CRP) HDL Cholesterol eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€279,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad