Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Nieren

Plaveiselepitheel in urine: wat een verhoogd aantal zegt en hoe betrouwbaar het is

Een Amerikaans overzichtsartikel uit 2005 beschrijft plaveiselepitheelcellen als groot en onregelmatig gevormd, met een kleine celkern; een Amerikaanse studie uit 2020 gaat ervan uit dat ze in een urinemonster van het oppervlak van de geslachtsdelen komen.

Een urinemonster met plaveiselepitheelcellen is volgens datzelfde overzichtsartikel mogelijk verontreinigd, en bij weinig of geen cellen is de uitslag zoals verwacht. Het aantal is alleen met urineonderzoek te bepalen.

Certe hanteert voor plaveiselepitheel, geteld met een flowcytometer, minder dan 1 per microliter (µL). Een Amerikaanse studie uit 2016 vond bij volwassenen dat het aantal plaveiselepitheelcellen een verontreinigde urinekweek slecht voorspelde.

Beoordeling door arts inbegrepen

Plaveiselepitheelcellen zijn grote, onregelmatig gevormde cellen die vermoedelijk van het oppervlak van de geslachtsdelen in de urine komen; hun aanwezigheid kan op een verontreinigd monster wijzen. Certe geeft voor plaveiselepitheel geteld met flowcytometrie minder dan 1 per µL als referentiewaarde.

  • In een Amerikaanse studie op een spoedeisende hulp waren andere urinewaarden minder nauwkeurig als er plaveiselepitheelcellen in het monster zaten.
  • In een Amerikaanse studie bij volwassenen voorspelde het aantal plaveiselepitheelcellen een verontreinigde urinekweek slecht.

Plaveiselepitheel (urine): wat Nederlandse laboratoria hanteren

Er is geen landelijk afgesproken referentiewaarde; dit is wat afzonderlijke laboratoria publiceren.

Referentiewaarden per groep, in /ul
Certe · Iedereen · een grens, geen bereik < 1 /uL
1
0 1,1 /ul

Bron: Certe

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

Plaveiselepitheel (urine): wat deze test meet

De plaveiselepitheeltelling geeft het aantal van deze cellen in een urinemonster, bij Certe in cellen per microliter (µL), gemeten met een flowcytometer; zo een apparaat is volgens de NVKC veel nauwkeuriger in het meten van aantallen cellen per volume dan de ouderwetse microscoop.

Plaveiselepitheel (urine): waarom deze waarde ertoe doet

Plaveiselepitheelcellen zijn volgens een Amerikaanse studie uit 2016 bij volwassenen een slechte voorspeller van een verontreinigde urinekweek. Volgens die studie bij volwassenen kunnen plaveiselepitheelcellen wel voorspellen dat de gewone urinewaarden bacteriën in de urine minder goed aantonen.

Plaveiselepitheel (urine): zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

Plaveiselepitheel (urine): wanneer is meten zinvol?

Klachten die wijzen op nierziekten en urineweginfecties, zoals koorts, buikpijn, rugpijn, vaak plassen, pijn bij het plassen en bloed in de urine, zijn volgens de NVKC een reden voor urineonderzoek, waarin ook plaveiselepitheel geteld kan worden. Volgens de NVKC is urineonderzoek daarnaast meestal deel van een algemeen lichamelijk onderzoek.

Plaveiselepitheel (urine): klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Certe zet de referentiewaarde voor plaveiselepitheel voor alle leeftijden op minder dan 1 per µL, dus een lage telling is de verwachte uitslag.

Hoge waarden

Een verhoogd aantal plaveiselepitheelcellen, meer dan 5 per gezichtsveld bij hoge vergroting, telde in een Amerikaanse studie uit 2017 op een spoedeisende hulp als verontreiniging, net als groei van gemengde of niet-ziekmakende flora op de urinekweek. In de periode waarin die Amerikaanse studie op een spoedeisende hulp posters met opvanginstructies ophing, was 51,98 procent van de 754 urineonderzoeken verontreinigd.

Plaveiselepitheel (urine): oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verhoogt

  • Verontreiniging bij het opvangen

    Plaveiselepitheelcellen in het monster komen vermoedelijk van het oppervlak van de geslachtsdelen; in onderzoek gaven monsters met deze cellen vaker een verontreinigde kweek.

  • Vrouwelijk geslacht

    In een onderzoek op een spoedeisende hulp hadden vrouwen vaker plaveiselepitheelcellen in de urine dan mannen.

Plaveiselepitheel (urine): leefstijl en deze waarde

Volgens een Amerikaans overzichtsartikel uit 2005 is een middenstraalmonster bij mannen en vrouwen meestal voldoende voor urineonderzoek, waaronder de telling van plaveiselepitheel. Het monster moet volgens dat artikel binnen twee uur na het opvangen worden onderzocht.

Plaveiselepitheel (urine): veelgestelde vragen

Komt plaveiselepitheel in de urine bij mannen minder vaak voor?

In een Amerikaanse studie uit 2020 op één spoedeisende hulp kwamen plaveiselepitheelcellen minder vaak voor bij mannen dan bij vrouwen, en ook minder vaak bij ouderen en bij een lagere BMI.

Plaveiselepitheel (urine): bronnen

  1. Certe, Bepalingenwijzer (referentiewaarden per bepaling), bepalingenwijzer.certe.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenwijzer.certe.nl
  2. Maher PJ, et al. Squamous epithelial cell presence reduces accuracy of urinalysis for prediction of positive urine cultures. Am J Emerg Med 2020;38(7):1384-1388. (opgehaald 2026) pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Onderzoeken met verwante waarden

Deze panelen meten waarden uit dezelfde categorie als deze marker.

Hart en vaten

Volledig Metabool Onderzoek

Uitgebreid metabool panel: elektrolyten, nieren, lever, glucose, HbA1c en eiwit.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) ALAT (Alanine-aminotransferase) Calcium Alkalische Fosfatase ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Bilirubine Totaal Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Glucose (Nuchter) Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Direct Bilirubine (indirect)
€149,-
Testosteron

Compleet Mannelijk Gezondheidspanel

Een breed mannelijk gezondheidspanel: hormonen, hart, metabole en orgaanfunctie in één bloedafname.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) ALAT (Alanine-aminotransferase) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Triglyceriden Kreatinine Glucose (Nuchter) Vrij T4 (Thyroxine) LDL Cholesterol SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Cholesterol Totaal Vitamine D (25-OH) Vrij Testosteron Testosteron Totaal Ferritine hsCRP (Hoog Sensitief CRP) HDL Cholesterol eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€289,-
Prostaat

Mannen 40+ Panel

Leeftijdsgerichte screening inclusief testosteron en PSA.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) PSA (Prostaatspecifiek Antigeen) ALAT (Alanine-aminotransferase) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Triglyceriden Kreatinine Vrij T4 (Thyroxine) LDL Cholesterol SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Cholesterol Totaal Vitamine D (25-OH) Vrij Testosteron Testosteron Totaal hsCRP (Hoog Sensitief CRP) HDL Cholesterol eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€279,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad