Langdurige stress houdt je stresshormoon cortisol hoog, en een chronisch hoog cortisol kan je testosteron onder druk zetten. Het zijn als het ware tegenspelers: als de stresskant lang aan staat, lijdt de herstelkant eronder. Een bloedtest laat een momentopname van beide zien.
Dit verklaart waarom mannen in een drukke periode soms én moe én lusteloos zijn. Het lijf staat simpelweg in de verkeerde stand.
Hoe verlaagt stress je testosteron?
Bij stress maakt je lichaam meer cortisol aan om alert te blijven. Houdt dat lang aan, dan kan het de aansturing van je testosteronproductie remmen. Het effect is meestal omkeerbaar als de stress afneemt, maar zolang het duurt kun je het merken aan energie, stemming en zin.
Wat zegt een cortisolmeting?
Cortisol kent een dagritme: 's ochtends hoog, 's avonds laag. Daarom telt het tijdstip van meten. Eén meting is een momentopname; je arts kijkt naar het patroon en je klachten, niet naar een los getal.
Twijfel je tussen stress en een hormonale oorzaak? Zie burn-out of laag testosteron.
Wat kun je ermee?
Aanhoudende klachten bespreek je met je huisarts. Vaak helpt het om eerst de stress- en slaapkant aan te pakken. Zie ook slecht slapen en je testosteron en de pijler hormonale gezondheid bij mannen.
Aan de slag
Het Hormonen Man panel brengt je testosteron en cortisol samen in beeld, zodat je de balans ziet.
Bronnen
- Leproult R, Van Cauter E. Effect of 1 week of sleep restriction on testosterone levels in young healthy men. JAMA. 2011;305(21):2173-2174. PMID: 21632481.
- Harman SM, et al. Longitudinal effects of aging on serum total and free testosterone levels. J Clin Endocrinol Metab. 2001;86(2):724-731. PMID: 11158037.
- NHG-Standaard Overspanning en burn-out (biologie). Nederlands Huisartsen Genootschap.
Disclaimer
Caliberhealth werkt met BIG-geregistreerde artsen die je bloedresultaten beoordelen. Dit artikel geeft algemene informatie en is geen vervanging voor medisch advies van een huisarts of specialist. Een bloedtest is een hulpmiddel, geen diagnose op zichzelf. Bij ernstige klachten: neem contact op met je huisarts, of bel bij spoed 112.
Auteur