De klacht die ik het vaakst hoor over minoxidil gaat niet over de prijs of het plakkerige gevoel. Hij gaat over week drie.
Mannen beginnen tegen hun haaruitval, zien na een paar weken juist meer haren in de wasbak liggen en stoppen. Precies op het moment dat het middel doet wat het hoort te doen.
Dat wordt op de Nederlandse verkooppagina's zelden goed uitgelegd. Vandaar dit stuk, met een tijdlijn en de nuchtere cijfers erbij.
Werkt minoxidil echt?
Bij erfelijke haaruitval doet het aantoonbaar iets, al is het geen wondermiddel. In een gerandomiseerd onderzoek bij mannen gaf de 5%-oplossing meer haargroei dan 2% en dan placebo (Olsen, 2002). Een latere trial met 5% schuim liet eveneens meer haar zien dan placebo (Olsen, 2007). Het effect zit vooral in behoud en verdichting, niet in het terugkrijgen van een kale kruin.
Verwachtingsmanagement is hier het halve werk.
Minoxidil werkt het best op gebieden waar nog dun haar staat. Op huid die al jaren glad en glimmend is, valt weinig te verwachten.
Hoe het middel werkt, is trouwens nooit helemaal opgehelderd. Het verwijdt bloedvaten en lijkt de groeifase van het haarzakje te verlengen, maar het blokkeert geen hormonen. Dat laatste is een verschil dat verderop nog belangrijk wordt.
Waarom val je in het begin meer haar uit?
Dat heet de beginfase-uitval en het is een bekend verschijnsel. Minoxidil duwt haarzakjes van de rustfase naar een nieuwe groeifase. Om plaats te maken laat het oude haar los, vaak tussen week twee en week acht. Het ziet er verontrustend uit terwijl het meestal juist betekent dat er iets in beweging komt.
Het duurt zelden langer dan een paar weken.
Blijft de uitval na drie maanden onverminderd doorgaan, of vallen er hele plukken uit, dan is dat wel een reden om je huisarts te bellen. Dan speelt er misschien iets anders mee.
Zo ziet een realistische tijdlijn eruit.
| Periode | Wat je meestal ziet | Wat je doet |
|---|---|---|
| Week 1 tot 2 | Nog niets, soms een droge hoofdhuid | Nulmeting met een foto van bovenaf |
| Week 2 tot 8 | Vaak juist meer uitval | Doorgaan, dit is de bekende fase |
| Maand 3 tot 4 | Uitval neemt af, fijne haartjes | Tweede foto, zelfde licht |
| Maand 4 tot 6 | Eerste zichtbare verdichting | Vergelijk de foto's, niet de spiegel |
| Maand 12 | Het maximale effect voor de meesten | Beslis of je doorgaat |
Die eerste foto is niet optioneel. Zonder nulmeting beoordeel je over een half jaar je haar op gevoel, en gevoel is een slechte meetlat.
Wat gebeurt er als je stopt met minoxidil?
Dan verlies je binnen ongeveer drie tot zes maanden het gewonnen haar, en kom je uit waar je zonder behandeling ook was geweest. Minoxidil verandert je aanleg niet, het houdt haarzakjes actief zolang je het gebruikt. Dat maakt het een langdurige keuze, geen kuur.
Dat is de zin die mannen het minst leuk vinden en die verkooppagina's het liefst overslaan.
Reken er daarom eerlijk aan het begin op. Twintig euro per maand, elke dag twee keer smeren, jarenlang. Als dat niet bij je past, is dat een prima conclusie om vooraf te trekken in plaats van na acht maanden.
Wat is het verschil tussen minoxidil lotion en tabletten?
De lotion en het schuim werken op de hoofdhuid en zijn in Nederland vrij verkrijgbaar. Minoxidil in tabletvorm is oorspronkelijk een bloeddrukmedicijn en wordt bij haaruitval buiten de bijsluiter om voorgeschreven, in veel lagere doses. Omdat het dan door je hele lichaam werkt, spelen bloeddruk en vochtvasthouden een rol.
De tabletvorm is de laatste jaren populair geworden, ook op sociale media. Dat maakt hem niet vrijblijvend.
In een gerandomiseerde studie in JAMA Dermatology werden orale en lokale minoxidil bij mannen direct vergeleken (Penha, 2024). Wat daarbij hoort: bij de tabletvorm kijken artsen naar dingen als hartkloppingen, opgezette enkels en je bloeddruk.
Overweeg je die route, bespreek hem dan met een arts en kijk de stof na in het Farmacotherapeutisch Kompas. Voor de bloeddrukkant hebben we een apart stuk over hoge bloeddruk bij mannen.
Verandert minoxidil je bloedwaarden?
De lotion op je hoofdhuid raakt je hormonen niet. Minoxidil blokkeert geen testosteron of DHT, dus je testosteron, je SHBG en je PSA veranderen er niet door. Bij de tabletvorm ligt het anders, want die kan je bloeddruk en je vochtbalans beïnvloeden.
Voor veel mannen is dit precies het punt waarop ze kiezen.
Stel je twee mannen voor die allebei in week 4 meer haar in de wasbak zien liggen.
De een stopt meteen en concludeert dat het middel niet werkt. De ander weet van de beginfase-uitval, gaat door en ziet rond maand vier de eerste verdichting.
Ik denk dat dit verschil meer mannen kost dan welke bijwerking ook. Niet het middel faalt, maar de verwachting eromheen.
Wie zijn hormonen of zijn PSA-waarde met rust wil laten, komt bij minoxidil uit. Wie meer effect wil op de haarlijn, kijkt naar finasteride, en dat middel verlaagt je PSA juist fors. Wat dat betekent voor prostaatonderzoek, staat in finasteride ervaringen.
De twee worden ook gecombineerd. Dat is een gesprek met je arts, niet iets om zelf in elkaar te zetten.
Zit je nog met de vraag of jouw haarverlies überhaupt erfelijk is, begin dan bij haaruitval bij mannen.
Wat je nu kunt doen
Maak vandaag de foto van bovenaf, bij daglicht, met de datum erbij. Doe dat opnieuw op maand drie en maand zes.
Reken op minimaal vier maanden voordat een oordeel zinvol is, en schrik niet van de uitval in de eerste weken.
Valt je haar diffuus uit in plaats van bij de inhammen, laat dan eerst je ferritine en schildklier checken voor je aan een middel begint. Onze uitgebreide gezondheidscheck bekijkt die waarden in een keer.
Elk bloedtestresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts.
Bronnen
- Olsen EA, Dunlap FE, Funicella T, et al. A randomized clinical trial of 5% topical minoxidil versus 2% topical minoxidil and placebo in the treatment of androgenetic alopecia in men. J Am Acad Dermatol. 2002. PMID 12196747.
- Olsen EA, Whiting D, Bergfeld W, et al. A multicenter, randomized, placebo-controlled, double-blind clinical trial of a novel formulation of 5% minoxidil topical foam versus placebo in the treatment of androgenetic alopecia in men. J Am Acad Dermatol. 2007. PMID 17761356.
- Penha MA, Miot HA, Kasprzak M, Muller Ramos P. Oral minoxidil vs topical minoxidil for male androgenetic alopecia: a randomized clinical trial. JAMA Dermatol. 2024. PMID 38598226.
- Kaufman KD, Olsen EA, Whiting D, et al. Finasteride in the treatment of men with androgenetic alopecia. J Am Acad Dermatol. 1998. PMID 9777765.
Auteur
