Op bijna elke bloeduitslag met nierwaarden staan twee dingen: een kreatinine en een eGFR. Ze horen bij elkaar, want de eGFR wordt uit je kreatinine berekend. Samen geven ze een arts een eerste indruk van hoe goed je nieren filteren.
Het mooie is dat je deze waarden met een beetje uitleg zelf veel beter kunt plaatsen. Dan schrik je niet onnodig van een getal dat misschien gewoon bij jouw lichaam past.
Wat is kreatinine?
Kreatinine is een afvalstof die ontstaat bij de normale werking van je spieren. Je lichaam maakt het continu aan, en je nieren filteren het uit je bloed. Werken je nieren minder goed, dan blijft er meer kreatinine in je bloed achter en stijgt de waarde.
Omdat kreatinine uit je spieren komt, hangt je waarde deels af van je spiermassa. Een gespierde man heeft van nature vaak een hoger kreatinine dan een tengere persoon, zonder dat er iets mis is. Het bredere plaatje lees je in onze pijler over nierfunctie bij mannen.
Wat is de eGFR?
De eGFR staat voor de geschatte filtersnelheid van je nieren. Het lab berekent hem uit je kreatinine, je leeftijd en je geslacht. In één getal geeft de eGFR een schatting van hoe goed je nieren filteren: hoe hoger, hoe beter.
| Waarde | Wat het is | Hoe je het leest |
|---|---|---|
| Kreatinine | Gemeten afvalstof uit je spieren | Hoger kan op minder filteren wijzen, maar ook op veel spiermassa |
| eGFR | Berekende filtersnelheid | Hoger is beter; een daling over de tijd is veelzeggend |
Je vindt beide terug als losse markers: kreatinine en eGFR. Vaak staat er ook ureum bij, een andere afvalstof.
Waarom horen ze samen?
Kreatinine alleen zegt niet zoveel, omdat het afhangt van je spiermassa, leeftijd en geslacht. De eGFR corrigeert daar deels voor, en is daarom voor een arts vaak bruikbaarder om de nierfunctie in te schatten. Daarom lees je ze het beste samen.
Toch blijft de eGFR een schatting. Bij heel gespierde mannen of juist bij weinig spiermassa kan hij de werkelijkheid wat over- of onderschatten. Een arts houdt daar rekening mee.
Waarom kunnen spieren en vlees mijn waarde kleuren?
Dit verrast veel mensen. Een eiwitrijke maaltijd, vooral veel vlees, vlak voor een bloedtest kan je kreatinine tijdelijk verhogen. Ook zwaar trainen vlak ervoor kan dat doen. Geen van beide betekent dat je nieren slechter werken.
Wil je een zuiver beeld, dan kun je beter geen zware training en geen flinke vleesmaaltijd vlak voor de test doen. Doe je dat wel, meld het dan, zodat een arts je kreatinine in de juiste context leest. Sport je intensief en gebruik je creatine, lees dan ook ons stuk over eiwit, creatine en je nieren.
Wat als mijn eGFR verlaagd is?
Een eenmalig licht verlaagde eGFR zonder klachten is vaak geen reden voor paniek, maar wel om te herhalen en de oorzaak na te gaan. Volgens Thuisarts.nl zegt het verloop over de tijd meer dan één meting, en kijkt een arts ook naar je bloeddruk en je urine.
Een fors verlaagde eGFR of een dalende trend vraagt om verder onderzoek bij een arts. Het Nierfunctie panel brengt je waarden in beeld, maar de uitleg en het vervolg horen bij je arts.
Veelgestelde vragen
Is een hoog kreatinine altijd slecht?
Nee. Veel spiermassa, een vleesrijke maaltijd of creatinegebruik kunnen je kreatinine verhogen zonder dat er iets mis is. Daarom kijkt een arts vooral naar de eGFR en het verloop, en plaatst hij je waarde in de context van je lichaam en leefstijl.
Moet ik nuchter zijn voor een niertest?
Voor kreatinine en eGFR hoef je meestal niet strikt nuchter te zijn, maar een flinke vleesmaaltijd vlak ervoor kun je beter overslaan. Twijfel je, volg dan het advies bij je test of vraag het je arts. Zo voorkom je een vertekend beeld.
Verandert mijn eGFR met de leeftijd?
Ja, een lichte daling van de eGFR met het ouder worden is normaal en hoeft geen ziekte te betekenen. Een arts kijkt daarom naar je leeftijd en naar het verloop, niet alleen naar een grenswaarde. Een stabiele, licht lagere eGFR op leeftijd is iets anders dan een snel dalende.
Bronnen
- Thuisarts.nl. Ik heb een verminderde nierfunctie.
- Nierstichting. Wat zeggen je nierwaarden.
- NHG (Nederlands Huisartsen Genootschap). NHG-Standaard Chronische nierschade.
Disclaimer
Caliberhealth werkt met BIG-geregistreerde artsen die je bloedresultaten beoordelen. Dit artikel geeft algemene informatie en is geen vervanging voor medisch advies van een huisarts of specialist. Een bloedtest is een hulpmiddel, geen diagnose op zichzelf. Bij ernstige of aanhoudende klachten: neem contact op met je huisarts, of bel bij spoed 112.
Auteur
