CA 19-9: tumormarker bij kanker van de alvleesklier, galwegen en maag

Q: Wat is CEA?

CEA, carcino-embryonaal antigeen, is volgens de NVKC een andere laboratoriumtest die een arts vaak naast CA 19-9 laat uitvoeren bij een vermoeden van kanker van de alvleesklier, galwegen of maag.

CA 19-9 is volgens de NVKC een stof die vooral door kankercellen wordt aangemaakt, en matige tot zeer sterke verhogingen vindt de NVKC bij kanker in de buisjes van de alvleesklier die spijsverteringssappen afscheiden. Die sappen zijn volgens de NVKC nodig om voedsel zoals vetten en koolhydraten te verteren, en in 95% van de gevallen van alvleesklierkanker ontstaat de tumor volgens de NVKC in dat weefsel.

Een verhoogd CA 19-9 komt volgens de NVKC ook voor bij kanker van de galwegen en maagkanker, en bij een verhoging is volgens de NVKC niet meteen duidelijk welk type kanker een patiënt heeft. Alleen een bloedtest laat zien hoeveel CA 19-9 er in het bloed zit.

Certe hanteert voor iedereen ouder dan 18 jaar 0 tot 34 k[arb'U]/L.

Beoordeling door arts inbegrepen

CA 19-9 is een tumormarker, een stof die volgens de NVKC vooral door kankercellen wordt aangemaakt. De test wordt volgens de NVKC vooral gebruikt om het effect van een behandeling van kanker te volgen.

Star-SHL hanteert 0 tot 37 U/ml, Unilabs 0 tot 37 kU/l, Diagnostiek voor U onder 37 kU/L en Certe voor iedereen ouder dan 18 jaar 0 tot 34 k[arb'U]/L.
Een laag CA 19-9 betekent volgens de NVKC niet dat iemand geen kanker heeft, omdat sommige mensen CA 19-9 niet kunnen maken.
Lichte verhogingen komen volgens de NVKC ook voor bij sommige gezonde mensen, en tijdelijk bij pancreatitis, galstenen, cystische fibrose en leverziekten.

CA 19-9: wat Nederlandse laboratoria hanteren

Er is geen landelijk afgesproken referentiewaarde; dit is wat afzonderlijke laboratoria publiceren.

Deze 2 laboratoria publiceren dezelfde waarde: 37 ku/l.

Referentiewaarden per groep, in ku/l
Laboratorium	Groep	Referentiewaarde (ku/l)	Verhouding op schaal
Star-shl	· Iedereen	0–37 U/ml U/ml
Unilabs	· Iedereen	0–37 kU/l	0 37
Certe	· Iedereen · 18 jaar en ouder	0–34 k[arb'U]/L k[arb'U]/L
Diagnostiek voor U	· Iedereen · een grens, geen bereik	< 37 kU/L	37

0 40,7 ku/l

Bron: Star-shl

Bron: Unilabs

Bron: Certe

Bron: Diagnostiek voor U

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

CA 19-9: wat deze test meet

Een CA 19-9-test meet de hoeveelheid CA 19-9 in het bloed; Certe doet dat met een ECLIA volgens het sandwichprincipe en noteert de uitslag in k[arb'U]/L, en Unilabs met een immunometrische immunoassay in twee stappen, in kU/l.

CA 19-9: waarom deze waarde ertoe doet

Bij een vermoeden van kanker in de alvleesklier, de galwegen of de maag kan CA 19-9 volgens de NVKC helpen bij het stellen van de diagnose, meestal samen met beeldvormend onderzoek zoals een CT-scan of echografie.

CA 19-9: zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing: Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname: Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
Waar: 650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

CA 19-9: wanneer is meten zinvol?

Bij een vermoeden van kanker van de alvleesklier, de galwegen of de maag laat een arts CA 19-9 volgens de NVKC vaak samen met CEA (carcino-embryonaal antigeen) of tests die informatie geven over de lever bepalen, vooral bij hevige pijn in de bovenbuik, misselijkheid, gewichtsverlies en geelzucht.

CA 19-9: klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een lage uitslag voor CA 19-9 is volgens de NVKC geen bewijs dat er geen kanker is, omdat een deel van de mensen CA 19-9 niet aanmaakt.

Hoge waarden

Een lichte, tijdelijke verhoging van CA 19-9 komt volgens de NVKC voor bij een ontsteking van de alvleesklier (pancreatitis), bij galstenen, bij taaislijmziekte (cystische fibrose) en bij leverziekten.

CA 19-9: oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

Geslaagde behandeling van de tumor

Na een succesvolle behandeling of het weghalen van de tumor kan CA 19-9 lager zijn dan bij de vorige metingen; om die daling vast te stellen is het van belang dat de waarde vóór de behandeling is bepaald.
CA 19-9 niet kunnen aanmaken

Sommige mensen kunnen CA 19-9 niet maken, en daarom betekent een laag CA 19-9 niet dat iemand geen kanker heeft.

Wat de waarde verhoogt

Alvleesklierkanker

Matige tot zeer sterke verhogingen van CA 19-9 worden gevonden bij een bepaald type alvleesklierkanker: kanker in de buisjes van de alvleesklier die spijsverteringssappen afscheiden.
Kanker van de galwegen of maagkanker

Matig tot sterk verhoogde waarden van CA 19-9 worden gevonden bij kanker van de galwegen of maagkanker.
Ontsteking van de alvleesklier

Bij een ontsteking aan de alvleesklier (pancreatitis) kan CA 19-9 licht verhoogd zijn; de verhoging is tijdelijk.
Galstenen

Bij galstenen kan CA 19-9 licht verhoogd zijn; de verhoging is tijdelijk.
Leverziekten

Bij leverziekten kan CA 19-9 licht verhoogd zijn; de verhoging is tijdelijk.

CA 19-9: leefstijl en deze waarde

Een afwijkend CA 19-9 is een reden voor een gesprek met uw huisarts. Een tumormarker wordt volgens het NCI meestal gecombineerd met andere onderzoeken, zoals beeldvorming, om kanker vast te stellen.

CA 19-9: veelgestelde vragen

Wat is CEA?

CEA, carcino-embryonaal antigeen, is volgens de NVKC een andere laboratoriumtest die een arts vaak naast CA 19-9 laat uitvoeren bij een vermoeden van kanker van de alvleesklier, galwegen of maag.

CA 19-9: bronnen

Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
Certe, Bepalingenwijzer (referentiewaarden per bepaling), bepalingenwijzer.certe.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenwijzer.certe.nl
Diagnostiek voor U, eLabgids (Referentiewaarden DvU), diagnostiek.getincontrol.eu, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) diagnostiek.getincontrol.eu
NVKC, Alles over testen: CA 19-9, allesovertesten.nl, geraadpleegd 2026-10-14 (opgehaald 2026) allesovertesten.nl

Onderzoeken met verwante waarden

Deze panelen meten waarden uit dezelfde categorie als deze marker.

Prostaat

Mannen 40+ Panel

Leeftijdsgerichte screening inclusief testosteron en PSA.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) PSA (Prostaatspecifiek Antigeen) ALAT (Alanine-aminotransferase) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Triglyceriden Kreatinine Vrij T4 (Thyroxine) LDL Cholesterol SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Cholesterol Totaal Vitamine D (25-OH) Vrij Testosteron Testosteron Totaal hsCRP (Hoog Sensitief CRP) HDL Cholesterol eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio

€279,-

Prostaat