Traag werkende schildklier (hypothyreoïdie) bij mannen: klachten en oorzaken

Je bent niet lui, je bent niet ineens een ander mens, maar de laatste maanden lijkt alles meer moeite te kosten. Je hebt het sneller koud dan vroeger, je weegt iets meer zonder dat je anders eet, en je hoofd voelt traag. Stuk voor stuk vage klachten, en juist daarom blijven ze soms lang onverklaard.

Bij een trage schildklier draait je lichaam letterlijk op een lager pitje. En omdat de klachten zo geleidelijk komen en zo gewoon lijken, wordt de oorzaak bij mannen nogal eens over het hoofd gezien.

Wat is een trage schildklier?

Een trage schildklier, in medische taal hypothyreoïdie, betekent dat je schildklier te weinig schildklierhormoon aanmaakt. Daardoor zakt je stofwisseling, en bijna elk systeem in je lichaam gaat iets langzamer werken.

In je bloed zie je dat vaak terug als een verhoogde TSH en een verlaagd vrij T4. Je hypofyse roept als het ware harder, met meer TSH, omdat er te weinig schildklierhormoon binnenkomt.

Welke klachten geeft het bij mannen?

De klachten van een trage schildklier zijn breed en weinig specifiek, wat ze zo lastig herkenbaar maakt. Vaak gaat het om een combinatie die langzaam erger wordt, niet om één duidelijk symptoom.

De onderstaande tabel zet veelvoorkomende klachten naast elkaar, met daarbij waarom ze bij mannen makkelijk aan iets anders worden toegeschreven.

Wat zijn de oorzaken?

De meest voorkomende oorzaak van een trage schildklier is de ziekte van Hashimoto, een auto-immuunreactie waarbij je afweer je eigen schildklier langzaam aantast. In het bloed zie je dan vaak antistoffen tegen je schildklier, zoals anti-TPO.

Andere oorzaken zijn bijvoorbeeld een eerdere schildklierbehandeling of bepaalde medicijnen. Wil je weten of er een auto-immuunoorzaak speelt, dan kan een arts naast je TSH ook je anti-TPO laten bepalen.

Welke bloedwaarden horen erbij?

De combinatie die past bij een trage schildklier is een verhoogde TSH met een verlaagd vrij T4. Soms is alleen de TSH licht verhoogd terwijl het vrij T4 nog normaal is, wat artsen een subklinische vorm noemen.

Volgens de NHG-Standaard Schildklieraandoeningen wordt zo’n licht afwijkende uitslag vaak eerst herhaald voordat er conclusies worden getrokken, omdat de waarde kan schommelen. Eén uitslag is dus zelden genoeg, en je bespreekt het beeld altijd met een arts.

Trage schildklier of toch laag testosteron?

Dit is voor mannen de belangrijkste valkuil. Vermoeidheid, laag libido en verlies van energie passen net zo goed bij een laag testosteron als bij een trage schildklier. Kijk je maar naar één van de twee, dan kun je de plank misslaan.

Daarom is het slim om ze samen in beeld te brengen. Hoe schildklier en testosteron elkaar beïnvloeden lees je in ons stuk over schildklier en testosteron. Twijfel je of je moeheid van je schildklier komt, dan helpt ons stuk altijd moe als man je verder.

Hoe wordt een trage schildklier behandeld?

De behandeling van een trage schildklier is vaak verrassend overzichtelijk. Meestal krijg je het ontbrekende schildklierhormoon in tabletvorm, zodat je lichaam weer voldoende binnenkrijgt. De dosis wordt op basis van je bloedwaarden en je klachten ingesteld.

Dat instellen is wel een kwestie van geduld. Het kan een paar weken duren voordat je een verschil merkt, en je arts past de dosis soms een paar keer aan tot je waarden goed zitten. Stop nooit op eigen houtje met een voorgeschreven behandeling.

Het goede nieuws is dat veel klachten geleidelijk afnemen zodra je schildklier goed is ingesteld. Niet bij iedereen volledig, maar voor de meeste mannen maakt het een merkbaar verschil in energie en helderheid.

Wat nu?

Herken je jezelf in deze klachten, en houden ze aan, dan is je schildklier het meten waard. Een trage schildklier is goed te behandelen, maar dan moet hij wel eerst in beeld komen.

Bespreek je klachten met je huisarts, of breng je schildklierwaarden zelf in kaart met het Schildklierfunctie panel. Voor het bredere plaatje van je mannengezondheid is er het Compleet Mannelijk Gezondheidspanel. Een uitslag is een momentopname; bespreek een afwijking altijd met een arts.

Bronnen

1. NHG (Nederlands Huisartsen Genootschap). NHG-Standaard Schildklieraandoeningen.
2. Thuisarts.nl. Ik heb een te langzaam werkende schildklier.

Disclaimer

Caliberhealth werkt met BIG-geregistreerde artsen die je bloedresultaten beoordelen. Dit artikel geeft algemene informatie en is geen vervanging voor medisch advies van een huisarts of specialist. Een bloedtest is een hulpmiddel, geen diagnose op zichzelf. Bij ernstige of aanhoudende klachten: neem contact op met je huisarts, of bel bij spoed 112.