Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Nieren

Bilirubine in urine: een afgesloten galweg, tumoren en de klachten die een overzichtsartikel noemt

Bilirubine is een galkleurstof die gevormd wordt bij de afbraak van rode bloedcellen; de lever zet het om in een in water oplosbare vorm, geconjugeerd bilirubine, die normaal via de darmen en de ontlasting het lichaam verlaat.

Volgens een overzichtsartikel uit 2017 kan een afsluiting buiten de lever het geconjugeerde bilirubine in het bloed laten stijgen, en die vorm kan in de urine komen. Alleen een urinetest toont of er bilirubine in de urine zit.

Bilirubine in urine is een uitslag zonder eenheid, negatief of positief: Unilabs geeft 'n.aant.' (niet aantoonbaar) als verwachte uitslag, maar meldt dat de test niet meer aan te vragen is.

Beoordeling door arts inbegrepen

Bilirubine is een galkleurstof uit de afbraak van rode bloedcellen, die de lever omzet en via de darmen en de ontlasting afvoert. In urine hoort geen aantoonbare bilirubine: de verwachte uitslag is negatief.

  • Alleen geconjugeerd bilirubine, de door de lever omgezette vorm, lost op in water en kan in de urine komen.
  • Een positieve bilirubine-uitslag in urine is volgens een overzichtsartikel uit 2022 reden om lever en galwegen te onderzoeken.
  • De bilirubinestrip in urine heeft volgens de NVKC beperkte waarde: tests in bloed zijn gevoeliger en specifieker.

Referentiewaarden

Verwachte uitslag Negatief

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Bilirubine (urine): wat deze test meet

Een bilirubinetest in urine bepaalt met een teststick of er geconjugeerd bilirubine in een portie urine zit, zonder een hoeveelheid te geven. Een positieve uitslag wijst volgens een overzichtsartikel uit 2022 op geconjugeerd bilirubine, omdat alleen die vorm met de urine kan worden uitgescheiden.

Bilirubine (urine): waarom deze waarde ertoe doet

Bilirubine in urine is van belang omdat het kan wijzen op een afsluiting van de galwegen, en de NVKC noemt galstenen, galwegtumoren en alvleesklierkanker bij de oorzaken van een verhoogd bilirubine in bloed. Een positieve strip is volgens een overzichtsartikel uit 2022 reden om lever en galwegen verder te onderzoeken.

Bilirubine (urine): zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

Bilirubine (urine): wanneer is meten zinvol?

Star-SHL bepaalt bilirubine in urine als onderdeel van zijn urinestrip, in een portie die bij voorkeur ochtendurine is. De NVKC beschrijft dat een arts bilirubine in bloed meestal samen met andere leverfunctietests aanvraagt bij tekenen van leverproblemen.

Bilirubine (urine): klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een negatieve bilirubinestrip is de normale uitslag; selenium, vitamine C en lang aan licht blootgestelde urine kunnen volgens een overzichtsartikel uit 2022 een echte positieve uitslag wel verbergen.

Hoge waarden

Een positieve bilirubinestrip kan passen bij een afsluiting van de galwegen; mensen met zo'n afsluiting kunnen volgens een overzichtsartikel uit 2017 onder meer koorts, jeuk, buikpijn, gewichtsverlies, spierverlies, donkere urine en lichte ontlasting hebben.

Bilirubine (urine): oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Vitamine C (vals negatief)

    Vitamine C kan volgens een overzichtsartikel uit 2022 een bilirubinestrip vals negatief maken.

  • Urine lang in het licht (vals negatief)

    Lange blootstelling van de urine aan licht kan volgens een overzichtsartikel uit 2022 een vals negatieve bilirubinestrip geven.

  • Selenium (vals negatief)

    Selenium staat in een overzichtsartikel uit 2022 bij de oorzaken van een vals negatieve bilirubinestrip.

Wat de waarde verhoogt

  • Leverziekte

    Alleen geconjugeerd bilirubine, de door de lever omgezette vorm, kan in urine komen; een overzichtsartikel uit 2022 noemt leverziekte bij een positieve strip en adviseert dan onderzoek van lever en galwegen.

  • Afgesloten galwegen

    Een afsluiting van de galwegen staat in de tabel van een overzichtsartikel uit 2022 als mogelijke diagnose bij een positieve bilirubinestrip.

  • Fenazopyridine (vals positief)

    Het medicijn fenazopyridine kan volgens een overzichtsartikel uit 2022 een vals positieve bilirubinestrip geven.

Bilirubine (urine): leefstijl en deze waarde

Bij een positieve bilirubinestrip zijn er volgens de NVKC betere tests in bloed, gevoeliger en specifieker dan de strip. Een overzichtsartikel uit 2017 noemt voor het eerste laboratoriumonderzoek bij geelzucht bij volwassenen onder meer gefractioneerd bilirubine, een volledig bloedbeeld, ALAT, ASAT, alkalische fosfatase en gamma-GT.

Bilirubine (urine): veelgestelde vragen

Kan alvleesklierkanker bilirubine in de urine geven?

Alvleesklierkanker staat bij de NVKC in de lijst van oorzaken van een verhoogd bilirubine in bloed, en een overzichtsartikel uit 2017 noemt een tumor die de galwegen afsluit als oorzaak van een verhoogd geconjugeerd bilirubine, de vorm die in urine kan komen.

Wat zijn de tekenen van een afgesloten galweg?

Een afgesloten galweg kan volgens een overzichtsartikel uit 2017 onder meer koorts, jeuk, buikpijn, gewichtsverlies, spierverlies, donkere urine en lichte ontlasting geven.

Meet Unilabs bilirubine in urine?

Nee, Unilabs meldt dat de losse bilirubinetest in urine niet meer aan te vragen is, en zijn huidige urinestrip bevat geen bilirubine.

Bilirubine (urine): bronnen

  1. Hitzeman N, Greer D, Carpio E. Office-Based Urinalysis: A Comprehensive Review. Am Fam Physician 2022;106(1):27-35B. (opgehaald 2026) aafp.org

Onderzoeken met verwante waarden

Deze panelen meten waarden uit dezelfde categorie als deze marker.

Hart en vaten

Volledig Metabool Onderzoek

Uitgebreid metabool panel: elektrolyten, nieren, lever, glucose, HbA1c en eiwit.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) ALAT (Alanine-aminotransferase) Calcium Alkalische Fosfatase ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Bilirubine Totaal Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Glucose (Nuchter) Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Direct Bilirubine (indirect)
€149,-
Testosteron

Compleet Mannelijk Gezondheidspanel

Een breed mannelijk gezondheidspanel: hormonen, hart, metabole en orgaanfunctie in één bloedafname.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) ALAT (Alanine-aminotransferase) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Triglyceriden Kreatinine Glucose (Nuchter) Vrij T4 (Thyroxine) LDL Cholesterol SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Cholesterol Totaal Vitamine D (25-OH) Vrij Testosteron Testosteron Totaal Ferritine hsCRP (Hoog Sensitief CRP) HDL Cholesterol eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€289,-
Prostaat

Mannen 40+ Panel

Leeftijdsgerichte screening inclusief testosteron en PSA.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) PSA (Prostaatspecifiek Antigeen) ALAT (Alanine-aminotransferase) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Triglyceriden Kreatinine Vrij T4 (Thyroxine) LDL Cholesterol SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Cholesterol Totaal Vitamine D (25-OH) Vrij Testosteron Testosteron Totaal hsCRP (Hoog Sensitief CRP) HDL Cholesterol eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€279,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad