Vitaminen tegen haaruitval: welke tekorten doen er echt toe?

Een pot haarvitamines kost in de drogist al snel 25 euro. Ik heb er een omgedraaid en de biotine opgeteld: 10.000 microgram per capsule.

Het Voedingscentrum houdt voor volwassenen een dagelijkse behoefte van ongeveer 40 microgram aan. Dat potje zit er dus ruim tweehonderd keer boven.

De hele Nederlandse top 10 op deze zoekvraag bestaat uit partijen die vitamines verkopen. Ze komen allemaal tot dezelfde conclusie, en dat is precies waarom ik er weinig van geloof.

Mijn stelling: vitamines doen iets als je een tekort hebt, en verder vrijwel niets. Bij twee voedingsstoffen is te veel zelfs een bekende oorzaak van haaruitval.

Welke vitamine tekort geeft haaruitval?

De duidelijkste kandidaten zijn ijzer, vitamine D en vitamine B12. Bij een echt tekort kunnen die samenhangen met diffuus haarverlies, dus dunner haar over je hele hoofd. Zink hoort er in theorie bij, maar een zinktekort is in Nederland zeldzaam. Een review over vitamines en mineralen bij haaruitval noemt de bewijskracht wisselend en vraagt om grotere studies (Almohanna, 2019).

Let op het woord tekort. Dat is niet hetzelfde als een waarde onderin de referentierange.

Zo lees ik de stand per voedingsstof.

Die laatste twee rijen zie je nergens op een verkooppagina staan. Toch zijn ze het interessantst, want ze draaien de logica om.

Helpt biotine tegen haaruitval?

Bij een echt biotinetekort wel, maar dat komt bijna niet voor. Biotine zit in eieren, noten, peulvruchten en volkoren producten, en je darmbacteriën maken er zelf ook wat van. Voor gezonde mannen zonder tekort is er weinig bewijs dat extra biotine het haar dikker maakt. De hoge doseringen in haarsupplementen zijn vooral marketing.

Er is bovendien een concreet nadeel, en dat is het stukje van dit verhaal dat je nergens anders leest.

Veel laboratoriumbepalingen werken met biotine in de meetreactie. Slik je hoge doses, dan kan je uitslag vertekenen zonder dat iemand het doorheeft.

In een studie in JAMA namen gezonde volwassenen 10 mg biotine per dag. De onderzoekers noemen dat uitdrukkelijk een dosis die veel in vrij verkrijgbare supplementen voorkomt, en meerdere hormoonbepalingen weken daarna af (Li, 2017).

Schildklierwaarden, hormonen en zelfs hartmarkers kunnen erdoor geraakt worden (Luong, 2019). Het advies uit datzelfde overzicht is simpel: stop er minstens 48 uur voor de afname mee.

Neem twee mannen die allebei 10 mg biotine per dag slikken tegen hun haaruitval.

De een laat nooit bloed prikken en merkt er niets van. De ander laat na drie maanden zijn schildklier checken, krijgt een afwijkende TSH terug en gaat maanden achter een probleem aan dat er niet is.

Zelfde potje, heel ander verhaal. Wat er dan misgaat, staat in haaruitval door je schildklier.

Kan vitamine B12 haaruitval veroorzaken?

Een fors B12-tekort kan samengaan met haarverlies, meestal als onderdeel van een breder beeld met vermoeidheid, tintelingen in handen of voeten en bleekheid. B12 speelt een rol bij de aanmaak van rode bloedcellen, en die brengen zuurstof naar je haarwortels. Het risico is het grootst bij mannen die weinig of geen dierlijke producten eten.

Slik je maagzuurremmers of metformine langdurig, dan is B12 ook een redelijke vraag aan je huisarts.

Wat een tekort verder doet, en welke symptomen mannen vaak wegwuiven, staat in vitamine B12-tekort bij mannen.

Belangrijk is dat B12 zelden de enige verklaring is. Bij een terugwijkende haarlijn is het vrijwel nooit het antwoord.

Hoe zit het met ijzer en ferritine?

Van alle voedingsstoffen heeft ijzer het sterkste verband met diffuus haarverlies. Ferritine laat je ijzervoorraad zien en kan al laag zijn terwijl je hemoglobine nog prima is. Toch is het bewijs niet zo hard als supplementpagina's suggereren: een overzicht in de JAAD vond onvoldoende grond om iedereen met haaruitval standaard op ijzertekort te screenen (Trost, 2006).

Waarom noem ik het dan toch als eerste?

Omdat het bij diffuus verlies een van de weinige dingen is die je kunt aanpakken, en omdat een laag ferritine bij mannen sowieso vragen oproept. Mannen verliezen namelijk niet maandelijks bloed.

Een laag ferritine bij een man is daarom nooit zomaar een voedingsprobleem. Het hoort besproken te worden met je huisarts, ook als je haar de aanleiding was. Dat leggen we uit in ijzertekort bij mannen.

IJzer op eigen houtje gaan slikken is geen goed plan. Te veel ijzer stapelt en dat is niet onschuldig.

Werkt vitamine D tegen haaruitval?

Mensen met haarverlies hebben in onderzoek vaker een lagere vitamine D-waarde, maar of dat de oorzaak is, weet niemand zeker. Aanvullen bij een aangetoond tekort is verstandig om andere redenen, zoals je botten en spieren. Verwacht er geen dikke bos haar van.

In Nederland is een lage waarde in de winter alledaags. De Gezondheidsraad adviseert bepaalde groepen daarom sowieso extra vitamine D.

Wat een tekort bij mannen doet, staat in vitamine D-tekort bij mannen. En welke supplementen voor mannen echt hout snijden, hebben we afgewogen in supplementen voor mannen.

Wat je nu kunt doen

Meten voor slikken. Dat is de hele boodschap van dit stuk, en het scheelt je een la vol halfvolle potjes.

Gebruik je nu een haarsupplement met hooggedoseerde biotine, laat het dan minstens twee dagen staan voor een bloedafname en vertel je arts dat je het gebruikt.

Wil je ferritine, vitamine D en B12 in een keer laten kijken, dan zitten die in onze uitgebreide gezondheidscheck. Blijkt alles normaal, dan weet je dat je het antwoord ergens anders moet zoeken, en dat is ook wat waard.

Elk bloedtestresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts.

Bronnen

1. Almohanna HM, Ahmed AA, Tsatalis JP, Tosti A. The role of vitamins and minerals in hair loss: a review. Dermatol Ther (Heidelb). 2019. PMID 30547302.
2. Trost LB, Bergfeld WF, Calogeras E. The diagnosis and treatment of iron deficiency and its potential relationship to hair loss. J Am Acad Dermatol. 2006. PMID 16635664.
3. Li D, Radulescu A, Shrestha RT, et al. Association of biotin ingestion with performance of hormone and nonhormone assays in healthy adults. JAMA. 2017. PMID 28973622.
4. Luong JHT, Male KB, Glennon JD. Biotin interference in immunoassays based on biotin-strept(avidin) chemistry: an emerging threat. Biotechnol Adv. 2019. PMID 30872068.
5. Ylli D, Soldin SJ, Stolze B, et al. Biotin interference in assays for thyroid hormones, thyrotropin and thyroglobulin. Thyroid. 2021. PMID 34042535.